Ngày 02/01: Thánh Basiliô Cả và thánh Grêgôriô Nazianzênô

Ngày 2 tháng 1
BASILIÔ CẢ VÀ GRÊGORIÔ NAZIANZÊNÔ

1. ĐÔI HÀNG TIỂU SỬ

Hôm nay Hội thánh cho chúng ta mừng chung hai thánh Basiliô Cả và Grêgoriô Nazianzênô trong một ngày. Sở dĩ Giáo Hội làm như vậy bởi vì cuộc sống của các ngài có những điểm chung thật thú vị.

Trước hết các ngài đã vào cuộc đời làm người ở cùng một nơi, tại Cappadocia và cha mẹ của các ngài đều là những người thuộc dòng giống quí phái, danh tiếng, có địa vị trong xã hội thời đó.

Các ngài đã được cha mẹ cho học cùng một trường tại kinh thành Athènes nổi tiếng của Hy Lạp rồi sau khi tốt nghiệp các ngài cùng về quê sống chung với nhau trong một tu viện.

Điểm chung cuối cùng rất đáng chúng ta cảm phục là các ngài đã cùng đứng chung trong một trận tuyến khi phải đối đầu với bè rối Ariô để bảo vệ niềm tin trong sáng đối với Chúa Giêsu Ngôi Hai Thiên Chúa đã xuống thế làm người để cứu chuộc toàn thể nhân loại chúng ta.

Dù rằng tính khí mỗi người khác nhau, nhưng các ngài đã sống hết sức nghĩa thiết đối với nhau theo gương vị mục tử nhân hậu hiền lành là Thầy Giêsu chí thánh.

Basiliô có tài lãnh đạo, có óc tổ chức, chỉ huy và điều khiển. Còn Grêgôriô Nazianzênô lại thích chiêm niêm, sống âm thầm và là một tu sĩ sáng ngời các nhân đức.

Cả hai vị thánh đều được chọn làm Giám mục cai quản Giáo Hội.

Thánh Basiliô được đặt làm Giám mục Caesarea Mazaca thuộc vùng Capadocia, Tiểu Á năm 370. Ngài là một mục tử can trường, đầy dũng khí và hiên ngang. Nhờ lòng dũng cảm, lời giảng dạy và nhờ sự tài khéo khéo khi giao tiếp với mọi người mà Ngài đã đem lại chỗ đứng vững chắc cho Giáo Hội thời đó. Dưới sự dẫn dắt của Ngài, thần quyến và thế quyền đã có chỗ đứng riêng tránh được những sự phiền toái làm ảnh hưởng đến tính trong sáng của Tin Mừng. Ngài hết sức lo cho những người nghèo để họ được sống đúng với phẩm giá của mình cũng như bảo vệ họ luôn được đứng vững trong niềm tin trong sáng của Chúa và Giáo Hội.

Ngài đã viết nhiều bài luận về Chúa Thánh Thần, phát triển nền thần học về Thiên Chúa Ba Ngôi. Ngài cố gắng rất nhiều trong việc hàn gắn những chia rẽ trong Giáo hội.

Trong Giáo Hội Công giáo Rôma, Ngài được công nhận là Tiến sĩ Hội thánh năm 1568 do Đức Giáo hoàng Piô V.

Thánh Grêgôriô Nazianzênô được tấn phong Giám mục Sasime năm 371, và vào năm 380, thánh nhân được cử làm Giám mục Constantinople giữa lúc bè rối Ariô đang hoành hành gây nên nhiều khó khăn cho Giáo Hội. Nhờ tài hùng biện và sự thánh thiện của Ngài, mà Ngài đã chinh phục được mọi người, đem lại sự bình an cho Giáo Hội lúc đó. Người ta đã phong tặng cho thánh nhân một cái tên hết sức thân thương: “Cha của những kẻ khốn cùng”.

Thánh Basiliô qua đời ngày 01/1/379 và thánh Grêgôriô Nazianzênô tạ thế ngày 25/1/390.

2. GIÁO HỘI TUNG HÔ CÁC NGÀI

Cả hai vị thánh đã sống đời sống hiền lành, khiêm nhường theo gương Chúa Giêsu Cứu Thế. Cuộc sống của các Ngài đã họa lại bộ mặt đầy yêu thương của Chúa. Thánh Grêgôriô đã để lại câu nói bất hủ: “Nếu vì tôi mà bão táp này (bè rối Ariô) nổi dậy, hãy ném tôi xuống biển, để anh em khỏi bị khổ sở “.

Giáo Hội Chính Thống đã đặt ba vị thánh Basiliô cả, Grêgôriô Nazianzênô và Gioan Kim Khẩu lên hàng đầu giữa các bậc tiến sĩ trong Giáo Hội Chúa Kitô. Vì những công nghiệp, tài đức và nhân đức của các Ngài, Hội Thánh còn gọi các Ngài bằng tên rất đẹp, ấn tượng và thân thương: “đuốc thiêng của Hội Thánh “

Thánh Basiliô làm việc không biết mệt trong công việc mục vụ, chống chọi lại với nạn buôn thần bán thánh, giúp đỡ nạn nhân của hạn hán và đói kém, cố gắng thay đổi hàng giáo sĩ, nhấn mạnh đến tinh thần kỷ luật. Ngài không sợ lên án những điều xấu xa một khi đã thấy, và sẵn sàng ra vạ tuyệt thông cho những ai dính líu đến nạn mãi dâm ở Cappadocia.

Ðức Basiliô nổi tiếng là một nhà diễn thuyết. Các văn bản của ngài, dù thời ấy không được nổi tiếng cho lắm nhưng cũng đã đưa ngài lên hàng các bậc thầy của Giáo Hội. Bảy mươi hai năm sau khi ngài từ trần, Công Ðồng Chalcedoine đã đề cập đến ngài như một con người “vĩ đại, người thừa tác ơn sủng đã dẫn giải chân lý cho toàn thể trái đất.”

Thánh Basiliô cũng còn là một người hết lòng chăm sóc cho những người nghèo. Có lần Ngài đã phát biểu: “Thực phẩm mà bạn không dùng là thực phẩm của người đói; quần áo bạn treo trong tủ là quần áo của người trần truồng; giày dép bạn không dùng là giày dép của người chân không; tiền bạc bạn cất giữ là tiền bạc của người nghèo; hành động bác ái mà bạn không thi hành là những bất công mà bạn đã phạm.”

Riêng cuộc đời của thánh Grêgôriô Nadianô, thì nhờ một số lớn thư từ ngài để lại cũng như những văn kiện trong Giáo Hội nói về ngài chúng ta thấy vào lúc Giáo Hội miền Tiểu Á phải đối phó với những trở ngại và bách hại do lạc giáo Ariô gây nên. Lịch sử kể lại, vừa đặt chân lên đất Constantinople, Ngài đã bị một nhóm dân chúng ném đá, vu oan; họ còn dám tố cáo ngài ở tòa án về tội sát nhân. Các giáo hữu của ngài chia rẽ nhau. Lúc Hoàng đế Valence băng hà và Hoàng đế Thêôdore kế vị, thì những người theo phái Ariô cũng vẫn còn tung hoành, thống trị. Họ tìm cách giết Đức Giám mục Grêgôriô. Chính tên sát nhân được bè rối Ariô sai đến ám sát Ngài, lại quỳ gối xuống trước mặt ngài, thú tội và xin lỗi, vì trước khi hắn định xông vào giết ngài, hắn bỗng cảm thấy bị lương tâm cắn rứt. Có lúc Đức Giám mục Grêgôriô đã tính đến chuyện rút lui khỏi Constantinople, nhưng các tín hữu nài xin ngài ở lại. Dần dà nhờ sự nâng đỡ của Hoàng đế Thêodore, và nhờ hoạt động đi đôi với gương mẫu đời sống hy sinh, khiêm tốn, đạo đức, thánh thiện của Đức Giám mục Grêgôriô, giáo đoàn ngày càng tăng thêm tín hữu và trở nên sầm uất. Nhiều người trở lại với đức tin Công giáo và lạc giáo Ariô cũng giảm sút. Công lao của Đức Giám mục Grêgôriô trong công việc canh tân Giáo phận, thực không phải là nhỏ.

Năm 381, Công đồng chung Constantinople II, họp tại Constantinople, Đức Giám mục Grêgôriô làm chủ tịch Công đồng. Nhưng vì có sự chia rẽ giữa các Giám mục tham dự Công đồng với nhau, Đức Giám mục Grêgôriô đã xin từ chức Giám mục Constantinople. Ngài về Capadocia là quê hương của ngài và coi sóc Giáo phận Nadianô, lúc đó chưa có Giám mục. Khi Giáo phận Nadianô có Giám mục mới, Đức Grêgôriô trở về quê hương ở Nadianô sống ẩn dật và khắc khổ trong những ngày cuối đời, giữa cảnh thanh bình, chỉ còn biết chuyên chú vào việc cầu nguyện tu đức cũng như viết tự thuật và sáng tác thi ca. Năm 389, Ngài qua đời bằng an trong Chúa, để lại cho Giáo Hội một sự nghiệp văn chương và tín lý gồm: 45 bài suy tư thần học, 245 bức thư và một số tập thi ca.

Lm. Giuse Đinh Tất Quý

 

Hôm nay Giáo Hội mừng chung hai thánh Basiliô Cả và Grêgoriô Nazianô vì cuộc sống của các ngài có những điểm tương đồng thật đặc biệt.

• Cả hai đều sinh ra tại Cappadocia trong gia đình thuộc dòng dõi quí tộc, có danh tiếng và địa vị trong xã hội thời đó.
• Cả hai đều theo học cùng một trường tại kinh thành Athènes nổi tiếng của Hy Lạp rồi sau khi tốt nghiệp các ngài cùng về quê sống chung với nhau trong một tu viện.
• Cả hai đều là những mục tử can trường, đầy dũng khí, và cùng đứng chung trong một trận tuyến khi phải đối đầu với bè rối Ariô để bảo vệ đức tin vào Chúa Giêsu, Ngôi Hai Thiên Chúa đã xuống thế làm người để cứu chuộc nhân loại.

        1. Thánh Basiliô

Thánh Basiliô, sinh năm 330, chịu chức linh mục năm 364, và sau khi Đức giám mục Eusêbiô ở Cêsarê qua đời, Ngài được chọn lên thay thế. Với tài lãnh đạo và óc tổ chức khôn ngoan, ngài đã can thiệp trực tiếp với Chính quyền, để đem lại cho Hội Thánh một chỗ đứng vững chắc, tách quyền Giáo Hội ra khỏi thế quyền.

Ngoài sự can trường để bảo vệ đức tin chân chính, thánh Basilio còn là một mục tử nhiệt hành và giàu lòng bác ái, Ngài đã liên tục đi thăm viếng từng miền trong giáo phận, chuyên chăm dạy dỗ đoàn chiên. Thánh nhân còn có lòng thương yêu đặc biệt những người nghèo khó bệnh tật. Ngài đã thiết lập một nhà thương, đặt tên là Basiliô để săn sóc họ.

Thánh Basiliô qua đời ngày mồng 01. 01. 379, để lại nhiều tác phẩm bảo vệ thiên tính của Chúa Giêsu.

        2. Thánh Grêgôriô Nazian

Thánh Grêgôriô Nazian sinh năm 329, trong một gia đình danh giá. Dù có cha là một lương dân, nhưng ngay từ thưở nhỏ Grêgôriô đã được người mẹ rất mực thánh thiện dạy dỗ về đàng đức hạnh nên cậu rất quí trọng những nét đẹp của sự vô tội. Sau này, cha của cậu gia nhập đạo và được Thánh Leô rửa tội cho. Vài năm sau, nhờ đời sống đạo đức trổi vượt, ông lãnh chức giám mục của điạ phận Nazian.

Lớn lên, Grêgôriô được gửi đi học khoa hùng biện ở Cêsarêa, Palestina, Alexandria và sau cùng ở Athena. Tại Athena, Gregorio gặp lại người bạn cũ của mình là Basiliô và mối thân tình trong sáng của các Ngài ngày càng trở nên bền chặt hơn.

Hoàn tất việc học hành, Grêgôriô trở về sống với cha của mình đang làm giám mục cai quản giáo phận Nazian và được cha ban phép Rửa tội cho. Đến năm 362, Grêgôriô lại được chính người cha giám mục truyền chức linh mục. Năm 371, ngài được tấn phong Giám mục Sasime, rồi vào năm 380, được đặt làm Giám mục Constantinople giữa sóng gió do bè rối Ariô gây nên.

Giám mục Grêgôriô dùng lời giảng dạy và viết sách thuyết phục những người theo lạc giáo. Ngài đã thành công trong việc đưa dân thành Constantinop bỏ lạc giáo để trở về với đức tin công giáo. Là người thích chiêm niêm, sống âm thầm, Ngài được đặt cho một cái tên hết sức thân thương là "Cha của những kẻ khốn cùng".

Thánh Grêgôriô qua đời ngày 25. 01. 390. Ngài để lại một kho tàng quí báu gồm 45 bài suy luận thần học và điếu văn, 245 bức thư và một số tập thi ca.

Hai thánh Basiliô Cả và Grêgôriô Nazian đã luôn sống hiền lành, khiêm nhường, thánh thiện và luôn trung thành, yêu mến và bảo vệ thiên tính của Chúa Giêsu. Xin cho chúng ta cũng biết noi gương các ngài biết sống thánh thiện, khiêm nhường tìm hiểu chân lý của Chúa và trung thành với đức tin chân chính.

Nt. Maria Phạm Hường, OP tóm lược

NGÀY 2 THÁNG GIÊNG: THÁNH BASILIÔ CẢ (329–379)
VÀ THÁNH GRÊGÔRIÔ NAZIAN (325–390), GIÁM MỤC TIẾN SĨ HỘI THÁNH

 

Trong ngày lễ kính thánh Basiliô và thánh Grêgôriô hôm nay, Giáo Hội ca ngợi một đức tính sáng ngời mà các ngài đã nêu gương cho chúng ta. Ðó là tình bạn nghĩa thiết. Cả hai sinh tại Cappadoce, thuộc gia đình quý phái, cùng học với nhau tại Athènes, cùng trở về quê hương và sống bên nhau dưới mái tu viện, mặc dù tính tình khá khác biệt nhau: Basiliô có óc chỉ huy và ưa tổ chức, trái lại Grêgôriô thích chiêm niệm và là một thi sĩ.

Thánh Basiliô được tấn phong giám mục Césarée de Capadoce năm 370. Ngài là một vị chủ chăn đầy gan dạ. Nhờ lời nói, chữ viết và sự can thiệp trực tiếp, ngài đã tạo cho Giáo Hội một chỗ đứng độc lập với chính quyền, đem lại phẩm giá cho người nghèo khó và bảo vệ Ðức Tin nơi Chúa Giêsu. Ngài qua đời ngày 1-1-379. Còn thánh Grêgôriô, sau khi đã làm Giám Mục Sasime (371), ngài được vinh thăng, giữ chức vị mới tại Constantinople (380) giữa cơn khủng hoảng do bè rối Ariô gây nên. Ngài luôn lặp đi lặp lại lời nói của tiên tri Giona và áp dụng cho mình: “Nếu vì tôi mà cơn bão táp này nổi dậy, hãy ném tôi xuống biển để anh em khỏi phải khổ sở”. Như một nhà hùng biện, lời nói của ngài được mọi người vâng theo. Hơn nữa, ngài còn được gọi là cha những kẻ khốn cùng. Ngài qua đời ngày 25-1-390.

Giáo Hội chính thống đã đặt thánh Basiliô, thánh Grêgôriô và thánh Gioan Kim Khẩu lên hàng đầu giữa các bậc tiến sĩ trong Hội Thánh. Giáo Hội còn xưng tụng các ngài là “đuốc thiêng của Giáo Hội”.