Thánh Bônaventura, Giám mục, Tiến sĩ Hội thánh
- Thứ ba - 14/07/2026 05:19
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Ngày 15/07: thánh Bônaventura, Giám mục, Tiến sĩ Hội thánh
Ngày 15 tháng 7
THÁNH BÔNAVENTURA
GIÁM MỤC TIẾN SĨ HỘI THÁNH
1. ĐÔI DÒNG TIỂU SỬ
Thánh Bônaventura sinh tại Toscane nước Ý, năm 1221
Lúc lên 4 tuổi, Thánh nhân bị bệnh nặng, tưởng chừng không qua khỏi. Thấy mọi phương thế trần gian bất lực nên mẹ đem ngài đến nhờ thánh Phanxicô cầu nguyện. Và Chúa đã nhậm lời cho Ngài được lành mạnh. Ngài luôn nhớ ơn đó, nên sau này Ngài đã vào tu dòng của thánh Phanxicô.
Năm 15 tuổi, Thánh nhân được cha mẹ gởi đến học ở Balê là trung tâm văn hóa thời đó. Ngài theo học triết học và thần học với giáo sư nổi tiếng Alêxanđria.
Chính trong thời gian học ở đây, Ngài đã gặp Tôma Aquinô là một sinh viên tài ba lỗi lạc. Hai người kết bạn thân với nhau và thường lui tới học hỏi nhau về các môn học phần đời cũng như đàng nhân đức trọn lành. Thấy bạn mình thông minh tài đức, Tôma Aquinô hỏi:
- Bạn học sách nào vậy?
Bônaventura chỉ cây Thánh giá và nói:
- Tôi học với Chúa Giêsu chịu đóng đinh. Chính trong các vết thương đẫm máu của Người mà tôi tìm được mọi sự hiểu biết cho tôi”
Khoảng năm 1243, Bônaventura gia nhập dòng Thánh Phanxicô. Nhà Dòng thấy Ngài nhân đức lại khôn ngoan thông giỏi, nên năm 1257 đã bầu Ngài làm Bề trên Cả của dòng. Lúc đó trong dòng đang gặp cơn xung khắc giữa những người nhiệt tâm muốn tuân giữ luật dòng nhiệm nhặt với những người muốn giảm bớt. Ngài đã giải quyết ổn thỏa các cuộc tranh chấp và đã ban hành hiến pháp chung cho dòng.
Ngài cũng viết nhiều sách để huấn luyện các tu sĩ về đàng nhân đức thánh thiện. Trong tác phẩm bàn về con đường hướng tâm hồn lên Chúa, Thánh nhân viết :
“Chúa Kitô là đường đi và là cửa vào. Chúa Kitô là thang và là xe. Người như bàn xá tội đặt trên hòm bia Thiên Chúa và là mầu nhiệm giấu kín từ khởi nguyên.
Ai nhất định quay mặt hẳn về bàn xá tội ấy và nhìn Chúa chịu treo trên thập giá với lòng tin, cậy, mến và lòng sốt sắng, ngưỡng mộ, hân hoan, cảm mến, ca tụng và vui mừng thì người ấy sẽ nhờ cây Thập Giá mà làm cuộc Vượt qua biển Đỏ
Trong cuộc vượt qua nầy, nếu muốn nên hoàn hảo, thì phải bỏ mọi sinh hoạt của trí năng, phải biến đổi và chuyển hướng trọng tâm của mọi khát vọng vào Thiên Chúa. Đó là mầu nhiệm vô cùng sâu kín, chẳng ai biết được nếu không nhận được, và chẳng nhận được nếu không ao ước, và chẳng ao ước nếu không được Thánh Thần mà Chúa Kitô sai xuống trần gian đốt lửa lên ở trong lòng. Thế nên Thánh tông đồ bảo đây là sự khôn ngoan mầu nhiệm do Chúa Thánh Thần mạc khải”.
Ngoài ra việc bổn phận trong dòng, Thánh nhân còn đi giảng thuyết nhiều nơi, kêu gọi mọi người sống đời trọn lành. Chính Ngài là người đầu tiên khởi xướng ba giai đoạn trong khoa tu đức là thanh đạo, minh đạo và hiệp đạo. Đó là ba thời kỳ cần phải tập luyện để tiến tới sự trọn lành.
Năm 1265, Đức Giáo Hoàng Clêmentê thứ tư chọn Ngài làm Tổng Giám mục, nhưng vì lòng khiêm tốn Ngài đã từ chối. Nhưng khi Đức Thánh Cha Grêgôriô thứ 10 quyết định đặt ngài làm Hồng Y, Ngài phải vâng lời và đi dự Công đồng chung Lyon.
Sau khi dự Công đồng, Thánh nhân đã qua đời ngày 15 tháng 7 năm 1274, được Đức Giáo Hoàng Sixtê thứ IV tôn phong hiển Thánh, và Đức Sixtê thứ V đặt Ngài làm Tiến sĩ Hội thánh.
2. CON ĐƯỜNG NÊN THÁNH
a. Phương thế thứ nhất luôn liên kết với Chúa Giêsu.
Khi được hỏi Ngài đã tìm được con đường nên thánh ở đâu thì Bonaventura đã trả lời: “Tôi học với Chúa Giêsu chịu đóng đinh. Chính trong các vết thương đẫm máu của Người mà tôi tìm được mọi sự hiểu biết cho tôi”
Bonaventura quả thực đã tìm được con đường nên thánh qua việc liên kết cuộc đời của mình với Chúa Giêsu: “Từ thời trai trẻ, tôi đã yêu quý và kiếm tìm Đức Khôn Ngoan, tôi tìm cách cưới Đức Khôn Ngoan làm bạn đời; và vẻ đẹp của Đức Khôn Ngoan làm tôi say đắm…. Nếu trên đời này, giàu sang là báu vật ai ai cũng khao khát, thì còn có gì giàu sang hơn Đức Khôn Ngoan, vì Đức Khôn Ngoan làm nên tất cả? Nếu như con người vận dụng trí thông minh mà làm nên việc này việc nọ, thì hỏi có ai hơn được Đức Khôn Ngoan là tay thợ đã làm nên tất cả? Nhờ Đức Khôn Ngoan, tôi sẽ được trường sinh bất tử. Bởi thế tôi đi khắp ngả tìm cách lấy được Đức Khôn Ngoan cho riêng mình”.
b. Phương thế thứ hai luôn sống khiêm nhường.
Đây là một giai thoại nói về sự khiêm nhường của Ngài. Giai thoại kể rằng Đức Giáo Hoàng Grêgôriô X yêu cầu thánh Tôma và Bonaventura sáng tác cho Đức Thánh Cha một bộ kinh lễ Thánh Thể. Khi đã làm xong cả hai đấng cùng vào yết kiến Đức Thánh Cha. Đức Thánh Cha truyền các ngài đọc bản kinh lễ do chính mình làm. Thánh Tôma đọc trước. Trong khi nghe thánh Tôma đọc bản kinh lễ của mình, thánh Bonaventura khiêm tốn xé nát bản kinh lễ mà chính ngài đã dày công soạn thảo. Đây chỉ là một câu chuyện, trong muôn vàn câu truyện khác, minh chứng cách hùng hồn lòng khiêm tốn cao độ của thánh Bonaventura.
Vâng, muốn nên thánh, chúng ta cần phải biết sống khiêm nhường. Đây là những lời được trích từ sách Gương Chúa Giêsu: Đức khiêm nhường là điểm tựa, là nền tảng của tòa nhà thiêng liêng. Ai muốn bé đi thì lại được lớn, ai khiêm nhường thì được nâng cao lên, hãm cơn giận thì được thêm sức mạnh.
Một nữ văn sĩ nổi tiếng kia có thuật lại một kinh nghiệm như sau:
Một khi tôi bị thất vọng với những gì xảy ra trong cuộc sống, tôi thường để tâm hồn lắng dịu lại và hồi tưởng về em bé mang tên JEVIS CHAUD. Jevis Chaud mơ ước được đóng một vai trong vở kịch được tổ chức hằng năm ở trường. Đêm trình diễn văn nghệ này là một trong những biến cố quan trọng nhất trong các sinh hoạt học đường. Mẹ em Jevis Chaud cho tôi biết là em đã để hết tâm hồn vào vở kịch sắp được trình diễn, mặc dù bà sợ rằng Jevis Chaud sẽ chẳng được chọn đóng một vai nào cả. Ngài uỷ ban phụ trách văn nghệ cho biết quyết định của họ về việc tuyển chọn các diễn viên, tôi theo mẹ Jevis Chaud đến trường đón em. Từ xa, chúng tôi đã thấy Jevis Chaud chạy nhanh về phía chúng tôi với tất cả niềm vui và sự phấn khởi được diễn tả qua khuôn mặt em, và nhất là qua đôi mắt sáng lên vẻ tự hào. Sau khi đã lấy lại vẻ bình tĩnh, Jevis Chaud thốt lên những lời sau đây mà tôi vẫn khắc ghi trong ký ức để làm bài học cho mình: “Mẹ ơi! trong đêm văn nghệ, con đã được chọn để vỗ tay tán thưởng và khuyến khích”.
Câu chuyện chấm dứt cách nửa vời, nữ văn sĩ không giải thích tại sao câu nói kia của Jevis Chaud đã làm bài học cho bà. Nhưng ở một khía cạnh nào đó, câu chuyện trên mang ý nghĩa tương tự với kinh nghiệm của Đức Thánh Cha Gioan XXIII. Ngài thuật lại: “Lúc được bầu làm Giáo Hoàng để lãnh đạo Giáo hội hoàn vũ, tôi rất lo lắng trước trách vụ quá nặng nề ấy. Nhưng một đêm kia, trong giấc ngủ, tôi nghe có tiếng bảo: “Gioan! đừng tự xem mình quá quan trọng. Tôi đã đem ra áp dụng câu nói này, và kể từ dạo ấy, tôi ăn ngon ngủ yên như trước khi được chọn làm Giáo hoàng!”
Lạy Chúa là những người con của Chúa, chúng con cần có con tim của Chúa, một con tim hiền lành và khiêm nhượng để đừng có thái độ kẻ cả, hống hách với anh chị em xung quanh. Chúng con cần đến với Chúa và ở lại với Chúa, để mỗi người chúng con được Chúa hướng dẫn sống hiền từ và khiêm nhượng với mọi người, và như thế đời sống chứng nhân của chúng con cho Chúa mới mang lại hoa trái tốt đẹp. Amen.
NGÀY 15/7: THÁNH BÔNAVENTURA, GIÁM MỤC TIẾN SĨ HỘI THÁNH (1221-1274)
Tới tuổi 15, Bonaventura theo học tại Paris, trung tâm ánh sáng thời đó. Ngài sống thanh trong đến nỗi Alexandre de Hales nhận xét: Anh giống như Adam chưa hề phạm tội.
Ngài kết thân với sinh viên tài ba khác là Thomas Aquinô. Ngỡ ngàng về sự hiểu biết của bạn mình. Thomas hỏi Bonaventura xem Ngài đã học sách nào ? Bonaventura chỉ cây thánh giá trả lời: Đây là nguồn mọi hiểu biết của tôi. Tôi học Chúa Giêsu bị đóng đinh.
Năm 1257, Ngài được chọn làm bề trên cả dòng Phanxicô. Tình thế Ngài phải đối diện rất là phức tạp. Trong dòng đang có sự phân rẽ giữa những người nhiệt tâm muốn tuân giữ nghiêm nhặt luật dòng và những người muốn chước giảm. Nhờ sự thánh thiện và tài khéo léo, Bonaventura đã giải quyết các vấn đề cách ổn thỏa, đến nỗi Ngài đang được gọi là Đấng sáng lập thứ hai của dòng. Trong kỳ đại hội ở Narbonne 1250, Ngài đã ban hành hiến pháp đầu tiên cho dòng. Sau đó Ngài liên tiếp thăm viếng không biết mệt các tỉnh dòng để quan sát việc thực hiện bản quy luật này. Chính Ngài tổ chức việc học hành cho các giáo sĩ trong dòng, làm cho công cuộc tông đồ được phổ biến rộng rãi đến cả những bậc thức giả lẫn giới bình dân. Chính Bonaventura là một nhà dòng giảng thuyết có biệt tài. Ngài đã giảng thuyết từ các tu viện, tới các thành phố ở Âu Châu, trước mặt vua Louis IX, Đức Giáo Hoàng.
Luôn luôn Ngài thu phục được cảm tình của thính giả. Một thầy dòng khiêm tốn tên là Gilles hỏi Ngài: Các cha thông thái, được Chúa ban cho nhiều tài năng. Còn chúng con, chúng con có thể làm gì được ?
Bonaventuratrả lời: Nếu Chúa ban cho một người tài năng khác là ơn yêu mến Ngài thế là đủ rồi, và là kho tàng quí báu nhất.
Thầy dòng hỏi tiếp: Một người không biết đọc biết viết có thể yêu mến Thiên Chúa như một nhà thông thái biết mọi sự không ?
Thánh nhân trả lời: Chắc chắn rồi, một bà già có thể yêu Chúa hơn cả một nhà tiến sĩ thần học.
Thầy dòng vui vẻ la lớn: Một bà già có thể yêu Chúa hơn cả cha Bonaventura của chúng ta nữa.
Ngài còn tiếp: Biết một chút về Chúa còn hơn là biết mọi sự trong trời đất.
Ngoài những hoạt động bên ngoài ấy. Bonaventura còn lo viết sách để huấn luyện các tu sĩ và những sách về triết học, thần học và thánh kinh. Chúng ta có thể kể đến cuốn “Chú giải luật dòng Phanxicô”, “Hạnh tích thánh Phanxicô” nhất là cuốn “Hành trình của linh hồn hướng về Thiên Chúa”.
Trong nỗ lực xây dựng Hội Thánh, Bonaventura luôn tỏ ra khiêm tốn. Người ta kể rằng: Đức Giáo Hoàng Grêgoriô X truyền cho thánh Thomas và Bonaventura soạn thảo bộ kinh lễ Thánh Thể. Khi hai vị vào yết kiến Đức Giáo Hoàng trình bày công việc, thánh Bonaventura xé nát bản văn của mình.
Cùng với lời khiêm tốn ấy, Bonaventura đã từ chối chức Tổng Giám mục thành York mà Đức Giáo Hoàng Clêment IV đề nghị, lòng khiêm tốn ấy không ngăn cản sự cương quyết và can đảm của Ngài chống lại thuyết sai lầm của thuyết Aristote và Avéoes... Nhưng Đức Giáo Hoàng Grêgoriô X đã quyết định đặt Ngài làm hồng y cai quản giáo phận Albanô và truyền Ngài về Roma ngay. Khi hai sứ thần mang mũ hồng y đến, Ngài còn đang rửa chân. Ngày 28 tháng 5 năm 1273 Ngài nhận chức và là cánh tay đắc lực của Đức Giáo Hoàng. Phần đóng góp của Ngài vào sự hợp nhất Giáo hội Hy lạp và Roma tại công đồng Lyon thật lớn lao.
Nhưng khi công đồng Lyon còn đang nhóm họp thì Bonaventura từ trần ngày 14 tháng 7 năm 1274. Đức Sixtô IV phong Ngài lên bậc hiển thánh năm 1482 và đức Sixtô V đã đặt Ngài làm Tiến sĩ Hội Thánh năm 1858. Người ta gọi Ngài là “Tiến sĩ sốt mến”.
Thánh Bônaventura đầy lòng thánh thiện và khiêm tốn. Với lòng yêu mến Chúa, yêu mến Giáo hội. Chúng ta hãy cầu xin Chúa cho mỗi chúng ta cũng biết sống gắn bó với Chúa và Giáo hội bằng tất cả tấm lòng yêu mến chân thành, nhờ lời cầu bầu của thánh nhân.
15 Tháng Bảy
Thánh Bônaventura
(1221-1274)
Thánh Bônaventura -- một tu sĩ Phanxicô, một thần học gia, một Tiến Sĩ Hội Thánh --vừa uyên bác và vừa thánh thiện. Vì nét linh đạo luôn luôn thể hiện nơi con người và văn bản của ngài, nên lúc đầu ngài được gọi là Tiến Sĩ Ðạo Ðức; nhưng trong các thế kỷ gần đây ngài được gọi là Tiến Sĩ Thánh theo gương "Cha Thánh" là Thánh Phanxicô, vì ngài sống tinh thần đích thực của một tu sĩ Phanxicô
Vào năm 1257, ngài được chọn làm bề trên Dòng khi mới ba mươi lăm tuổi và đã thành công trong việc hòa dịu các xáo trộn trong Dòng vì những bất đồng nội bộ. Ngài rất có công với Dòng và đã viết lại tiểu sử của Thánh Phanxicô. Ngài được Ðức Giáo Hoàng Clêmentê IV bổ nhiệm làm Tổng Giám Mục của York, nhưng ngài xin đừng ép buộc phải chấp nhận vinh dự ấy. Ðức Giáo Hoàng Grêgôriô X đã buộc ngài phải chấp nhận một vinh dự cao hơn, đó là chức Hồng Y và Giám Mục của Albanô.
Vào sáng ngày 15 tháng Bảy 1274, trong khi Công Ðồng Lyon II đang khai diễn, Ðức Giáo Hoàng Grêgôriô X và các giáo phụ trong Công Ðồng đã phải bàng hoàng khi nghe tin Ðức Bônaventura từ trần. Một người chép sử vô danh đã ghi lại cảm tưởng về ngài: "Một người uyên bác có tài hùng biện, và thánh thiện ngoại hạng, ngài nổi tiếng về sự nhân từ, dễ làm quen, hòa nhã và giầu lòng thương người. Với tất cả các đức tính ấy, ngài được Thiên Chúa yêu dấu và thực sự là một con người. Trong tang lễ của ngài, nhiều người đã nhỏ lệ, vì Thiên Chúa đã ban cho ngài một ơn sủng, đó là bất cứ ai biết đến ngài đều quý mến ngài một cách chân thành."
Lời Trích
"Hạnh phúc thì không gì khác hơn là vui hưởng sự Toàn Thiện, và vì sự Toàn Thiện ở trên chúng ta, nên chúng ta không thể có hạnh phúc nếu không vượt lên trên chính mình. Tự sức mình, chúng ta không thể siêu thoát nếu không có sự trợ giúp của quyền lực siêu nhiên mà quyền lực ấy đã hạ xuống thấp để nâng chúng ta lên. Dù đời sống nội tâm của chúng ta có tiến bộ như thế nào, điều đó không ích gì cho chúng ta nếu nỗ lực ấy không được sự trợ giúp từ trên cao. Thiên Chúa sẵn sàng cứu giúp những ai tìm kiếm với tâm hồn khiêm tốn và thành khẩn; điều này thực hiện được qua sự chân thành cầu nguyện.
"Như vậy, cầu nguyện là nguồn gốc của mọi hành trình tiến đến Thiên Chúa. Do đó, mỗi người chúng ta hãy trở về với đời sống cầu nguyện và thưa với Chúa: 'Lạy Chúa, xin hãy dẫn dắt con trên con đường của Chúa, để con có thể bước đi trong chân lý của Ngài.'" (Thánh Bônaventura)