Lm. Giuse Đinh Tất Quý

 

10 Tháng Tám
Thánh Lôrensô
(thế kỷ thứ ba)

Thánh Lôrensô là một trong bảy nô bộc (phó tế) của giáo hội chịu trách nhiệm giúp đỡ người nghèo túng và ngài được giao cho trách nhiệm "quản lý tài sản của giáo hội". Khi sự cấm đạo dưới thời hoàng đế Valerian bùng nổ, Thánh Giáo Hoàng Sixtus bị kết án tử hình cùng với sáu phó tế khác. Khi đức giáo hoàng bị điệu ra pháp trường, Lôrensô đi theo khóc lóc nức nở, ngài hỏi, "Cha ơi, cha đi đâu mà không cho nô bộc này theo?" Ðức giáo hoàng trả lời, "Con ơi, ta không bỏ con đâu. Trong ba ngày nữa, con sẽ theo ta." Nghe thấy thế, Lôrensô thật vui mừng, ngài về phân phát hết tiền của trong kho cho người nghèo, và còn bán cả các phẩm phục đắt tiền để có thêm của cải mà phân phát.

Quan Tổng Trấn Rôma, một người tham lam, nghĩ rằng Giáo Hội có giấu giếm nhiều của cải. Do đó, ông ra lệnh cho Lôrensô phải đem hết tài sản của Giáo Hội cho ông. Vị thánh trả lời, xin cho ba ngày. Thế là ngài đi khắp thành phố, quy tụ mọi người nghèo khổ, đau yếu được Giáo Hội giúp đỡ. Khi trình diện họ trước mặt quan, ngài nói: "Ðây là tài sản của Giáo Hội!"

Giận điên người, quan tổng trấn xử phạt Lôrensô phải chết cách thê thảm và chết dần mòn. Vị thánh bị cột trên một vỉ sắt lớn với lửa riu riu để từ từ thiêu đốt da thịt của ngài, nhưng thánh nhân đang bừng cháy với tình yêu Thiên Chúa nên hầu như ngài không cảm thấy gì. Thật vậy, Thiên Chúa còn ban cho ngài sức mạnh đến độ có thể đùa bỡn. Ngài nói với quan tòa, "Lật tôi đi chứ. Phía bên này chín rồi!" Và trước khi trút hơi thở cuối cùng, ngài nói, "Bây giờ thì đã chín hết rồi." Sau đó ngài cầu xin cho thành phố Rôma được trở lại với Ðức Kitô và cho Ðức Tin Công Giáo được lan tràn khắp thế giới. Và ngài tiến lên lãnh nhận triều thiên tử đạo.

 

Ngày 10 tháng 8
THÁNH LAURENSÔ, PHÓ TẾ, TỬ ĐẠO

Thánh Laurensô sinh tại thôn Huêca nước Tây Ban Nha. Cha mẹ ngài là người rất đạo hạnh. Quãng đời thơ ấu của Laurensô không được ghi lại tường tận, chỉ biết rằng: Ngài sớm từ biệt quê hương thân yêu để sang du học tại Rôma và đã sống cả cuộc đời trần thế tại đây

Được sống nơi kinh đô Giáo Hội, Laurensô hăm hở học hành và rèn luyện nhân đức, nên chẳng bao lâu tiếng nhân đức và tài học rộng hiểu sâu của ngài vang lừng khắp nơi. Khi vừa lên ngôi ngày 30 tháng 8 năm 257, Đức tân Giáo Hoàng Xíttô đã chọn Laurensô làm Phó tế giúp việc cho ngài.

Nhưng rồi cơn bách hại đạo làm cho Giáo Hội Chúa lại phải sống trong âu lo và thử thách. Giông tố đó do Hoàng đế Valêrianô gây ra. Để trốn tránh, giáo sĩ cũng như giáo dân phải sống dưới những hang toại đạo hoặc trong những nhà giáo dân kín cổng, cao tường.

Hoàng đế Valêrianô ra lệnh cho quân lính bí mật theo dõi Đức Giáo Hoàng và một đêm kia, quân lính đã tìm ra con đường nhỏ, quanh co dẫn xuống hầm giữa nghĩa địa Prêtêta. Bắt được Đức Giáo Hoàng đang ngồi giảng dạy Lời Chúa giữa đông đảo giáo dân. Quân lính xông vào bắt Đức Giáo Hoàng và đoàn tháp tùng đem nộp cho quan. Ngài bị án chém đầu. Được tin sét đánh này, thầy Phó tế Laurensô vội vã chạy theo Đức Giáo Hoàng và năn nỉ xin được cùng chết với vị cha chung. Nhưng Đức Giáo Hoàng Xíttô an ủi:

– Con yêu dấu, cuộc bách hại đạo dữ dội đang chờ đợi con, vài ngày nữa con sẽ theo Cha. Phần Cha, nay đã già cả, Cha sẽ trải qua những thử thách này cách nhẹ nhàng, nhưng con còn trẻ trung, đầy nghị lực, con sẽ phải trải qua cuộc bách hại đạo vẻ vang hơn nhiều. Rồi Đức Giáo Hoàng ban phép lành vĩnh biệt người con yêu dấu, để đi ra pháp trường.

Trước cái tang chung của Giáo Hội và trước cảnh “Đoàn chiên không chủ chăn”, thầy Phó tế Laurensô suốt ngày đêm đi săn sóc và an ủi giáo dân đang ẩn nấp, rải rác khắp thành Rôma.

Hoàng đế Valêrianô là con người độc ác, lại tham lam, khi biết Giáo Hội còn nhiều tài sản, lập tức, ông hạ lệnh bắt thầy Phó tế Laurensô tới để tra của. Hoàng đế nói với thầy:

– Giáo Hoàng và các người Kitô giáo trách ta xử ác với họ. Giờ đây ta hứa sẽ dễ dãi nếu ông đem nộp cho ta tất cả của cải như chén vàng, đĩa bạc, chân nến và các đồ thờ quý giá: Ta rất cần các đồ đó để tăng cường ngân quỹ quốc gia.

Thầy nhanh nhẹn trả lời:

– Thưa Hoàng đế, tôi rất giàu, chính kho bạc của Hoàng đế cũng không thấm vào đâu, tôi sẽ nộp cho Hoàng đế những vật quý báu ấy. Vậy xin Hoàng đế cho tôi ít ngày để kịp thu gom của cải đó lại.

Hoàng đế gia hạn ba ngày.

Còn thầy Phó tế Laurensô ngang nhiên đi khắp thành phố Rôma, tập trung các bệnh nhân mà Giáo Hội vẫn cấp dưỡng, gồm mọi thứ bệnh: Phong cùi, mù loà què quặt, độ chừng 1.500 người. Ngài thuê những chiếc xe ngựa chở họ thẳng tới cung điện Hoàng đế.

Thấy công việc kỳ lạ của thầy, dân thành Rôma rủ nhau đi xem rất đông. Đoàn xe ngừng trước cung điện Hoàng đế, thầy tâu trình lớn tiếng:

– Tâu Hoàng đế, đây là tất cả kho tàng quí báu của Giáo Hội Công giáo chúng tôi, đây là những người nghèo khổ, bệnh tật, nhưng chính nhờ công việc cứu trợ họ và chúng tôi đã tích trừ được nhiều kho báu trên trời. Xin Hoàng đế hãy đón nhận tất cả của cải này để dùng cho thành Rôma và cho chính Hoàng đế.

Trước những lời đầy khiêu khích đó, Hoàng đế Valêrianô đỏ mặt, tía tai, nổi giận đùng đùng, ông truyền đánh đòn thầy bằng roi sắt; rồi truyền đem các dụng cụ hành hình ra trước mặt thầy và nói:

–  Ngươi sẽ phải chết, nhưng ngươi đừng tưởng sẽ được chết ngay đâu ta sẽ kéo dài cái chết của ngươi bằng trăm ngàn cực hình .

Người lính dũng cảm của Chúa Kitô mạnh dạn thưa:

– Ngài tưởng tôi sợ cực hình sao? Không đâu! Ngài cho những cực hình đó là ghê sợ, nhưng tôi không sợ chút nào, mà còn ước mong từ lâu.

– Ngươi tưởng rằng, “những của cải quí báu” kia sẽ cứu ngươi thoát những cực hình sao?

– Tôi cậy vào của cải trên trời, đó là lòng Chúa nhân từ thương xót. Thiên Chúa sẽ ban cho tôi được giải thoát, dù khi thân xác tôi phải phanh ra làm trăm ngàn mảnh.

Hoàng đế truyền đánh đòn thầy lần nữa. Đồng thời, Hoàng đế truyền cho lý hình nung đỏ những thanh sắt dí vào khắp mình ngài.

Không kêu la, than trách, thầy ngửa mặt lên trời cầu nguyện: “Lạy Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa, xin hãy thương đến tôi tớ Chúa đã bị kết án là không chối Chúa, đã bị tra tấn vì dám tuyên xưng Danh Thánh Chúa giữa trăm ngàn cực hình”.

Hoàng đế tức giận hét lên:

– Mày là thằng phù thủy, mày coi khinh cực hình, nhưng nhân danh các thần minh, nếu mày không tế lễ các ngài, ta sẽ hành hạ mày như chưa từng ai có thể làm được.

Thầy mạnh dạn trả lời:

–  Nhờ ơn Chúa, tôi không sợ chút nào, mọi cực hình sẽ qua đi. Chúc Hoàng đế hăng hái thi hành điều ngài dự định để làm khổ tôi.

Được lệnh, lý hình lấy roi sắt tua gắn chì đánh túi bụi vào thân xác ngài, đến nỗi những mảnh thịt bóc ra tung toé. Khắp mình mẩy tím bầm, đẫm máu. Thầy tưởng giờ phút vinh quang đã tới. Nhưng từ trời có tiếng vang lên báo cho ngài biết ngài còn phải chịu đựng thử thách gay go hơn nữa. Chính Hoàng đế cũng nghe thấy những tiếng vang đó, Hoàng đế kêu lên:

– Đoàn quân Rôma, các ngươi không nghe thấy ác quỉ đang kéo tới cứu phạm nhân, khinh dể thần minh và coi thường các khổ hình sao?

Như không để ý đến lời hò hét của Hoàng đế, thầy sốt sắng cầu xin:

–  Lạy Chúa, xin thương đến người tôi tớ bất xứng này, con nguyện xin Chúa hãy ban cho những người có mặt đây được trở lại cùng Chúa. Xin Chúa hãy an ủi họ trước toà phán xét.

Bấy giờ, một Thiên thần lấy hình một thanh niên tới an ủi và lau chùi các vết thương cho thầy. Một binh sĩ tên là Rômanô được Chúa cho xem thấy sự lạ này, đã mạnh dạn tiến thẳng tới xin thầy Phó tế Laurensô rửa tội cho anh và sau đó Rômanô cũng được phúc tử đạo.

Hoàng đế Valêrianô vẫn chưa nguôi căm tức, Hoàng đế truyền đặt trước mặt thầy những dụng cụ hành hình có thể làm sởn tóc gáy người xem. Hoàng đế hỏi lý lịch, thầy trả lời:

– Quê tôi ở Tây Ban Nha, từ nhỏ tôi đến ở Rôma được rửa tội và được giáo dục trong đức tin Công giáo.

– Ngươi tôn thờ Thiên Chúa, Đấng dạy ngươi bất kính các thần minh và coi thường các khổ hình phải không?

– Nhân danh Chúa Kitô, tôi không sợ khổ hình chút nào .

Nghe lời thách thức đó, Hoàng đế căm giận như điên cuồng, truyền nung đỏ giường sắt và đặt thầy lên giường sắt nung đỏ. Lúc đó, ngài cầu nguyện:

– Lạy Chúa, xin nhận hy lễ xông hương thơm ngọt ngào này.

Rồi, quay sang phía Hoàng đế, ngài nói:

– Tâu Hoàng đế, Hoàng đế có biết không, lửa này chỉ làm cho tôi tươi tỉnh hơn, nhưng nó sẽ dành sức nóng để thiêu đốt Hoàng đế đời đời.

Hoàng đế Valêrianô tức giận, sùi bọt mép và trở nên mù quáng trong giận dữ còn thầy tươi cười nói tiếp:

– Hoàng đế không thấy nửa người tôi được nướng chín kỹ rồi sao? Hãy lật phía kia để nướng tiếp cho kỹ đi để Hoàng đế có thể ăn thịt nướng này.

Khi lý hình đã lật thầy lên, ngài nói:

–  Đã chín rồi, mời Hoàng đế ăn đi.

Lúc đó, đoàn giáo dân đứng vây quanh, thấy một vầng sáng lạ lùng bao quanh thầy và xác ngài toả ra hương thơm ngào ngạt.

Biết rằng cuộc chiến đấu sắp hoàn tất, thầy cảm tạ Thiên Chúa:

– Lạy Chúa, con cảm tạ Chúa, vì nhờ Chúa mà con sắp được vào nước hạnh phúc,

Rồi ngài tắt thở, hôm đó là ngày 10 tháng 8 năm 258.

Xác thầy được hai linh mục kính cẩn an táng một nơi cách thành phố Rôma hai ngàn thước. Thế kỷ IV, Hoàng đế Constantinô đã xây cất một ngôi thánh đường nguy nga trên chính mộ thánh nhân và được mang tên thánh Laurensô.

Nguồn: tgpsaigon.net
 

 

NGÀY 10 THÁNG 8: THÁNH LAURENSÔ, PHÓ TẾ, TỬ ĐẠO

WHĐ (10/8/2026) – Thánh Laurensô là phó tế phụ trách các hoạt động bác ái của Giáo phận Rôma, ngài đã đáp lại yêu cầu giao nộp "kho tàng của Giáo hội" từ hoàng đế Valêrianô bằng cách chỉ vào những người nghèo khổ, cô nhi và những kẻ bên lề xã hội. Bốn ngày sau khi Đức Giáo hoàng Sixtô II chịu tử đạo, chính ngài cũng bị thiêu sống trên giàn sắt. Thánh Laurensô là bổn mạng các phó tế, đầu bếp và lính cứu hỏa.

 

Ngày 10 tháng 8

THÁNH LAURENSÔ, PHÓ TẾ, TỬ ĐẠO

Vị tử đạo của những người bé mọn

Thánh Laurensô sinh tại Tây Ban Nha vào nửa đầu thế kỷ III. Chứng từ của vị thánh tử đạo này được ghi dấu bởi lòng đạo đức và bác ái. Ngay sau khi được bầu làm Giáo hoàng, Đức Sixtô II đã trao cho Thánh Laurensô nhiệm vụ làm trưởng phó tế đoàn. Với trách nhiệm phụ trách các hoạt động bác ái trong Giáo phận Rôma, Thánh Laurensô quản lý tài sản và các lễ vật dâng cúng để chăm lo cho nhu cầu của những người nghèo, các trẻ mồ côi và các bà góa.

Người gìn giữ "kho tàng của Giáo hội"

Khi còn trẻ, cuộc đời ngài đã bị đảo lộn bởi cuộc bách hại đạo khốc liệt. Năm 258, sắc lệnh của hoàng đế Valêrianô được ban hành: mọi giám mục, linh mục và phó tế đều phải bị xử tử. Thánh Laurensô, cùng các phó tế khác và Đức Giáo hoàng Sixtô II bị bắt giữ. Đức Giáo hoàng bị xử tử ngày 06 tháng 8. Ban đầu, Hoàng đế tha mạng cho Thánh Laurensô, với điều kiện ngài phải giao nộp "kho tàng của Giáo hội". Nhưng ngài lại dẫn đến trước mặt hoàng đế những người bệnh tật, những kẻ khốn cùng và những người bị xã hội ruồng bỏ. Ngài khẳng định rằng chính họ mới là kho tàng của Giáo hội. Bốn ngày sau, ngày 10 tháng 8, đến lượt Thánh Laurensô cũng chịu tử đạo.

Bị thiêu sống trên giàn sắt

Theo một truyện tử đạo cổ xưa được Thánh Ambrôsiô thuật lại, Thánh Laurensô đã bị thiêu sống trên một giàn sắt nướng. Trong tác phẩm De Officiis, Thánh Ambrôsiô hình dung ra một cuộc gặp gỡ giữa Thánh Laurensô và Đức Giáo hoàng Sixtô II trên đường đi chịu tử đạo. Chính Thánh Laurensô lên tiếng: "Cha ơi, cha đi đâu mà không có con? Thưa Đức Thánh cha, ngài vội vã đi đâu mà không có phó tế của ngài? Chưa bao giờ cha dâng lễ tế mà không có thừa tác viên của mình bên cạnh. Vậy con đã làm điều gì khiến cha không hài lòng, thưa cha? Có lẽ cha thấy con không xứng đáng chăng? Xin hãy thử con, xem cha có chọn nhầm một thừa tác viên không xứng đáng để phân phát Máu của Chúa hay không. Lẽ nào cha lại từ chối, không cho kẻ mà cha đã cho tham dự vào các mầu nhiệm thánh được cùng cha đổ máu mình ra?"

Từ cuộc tử đạo đến vinh quang

Cuộc tử đạo của ngài là bằng chứng tột cùng của tình yêu. Trong một bài giảng, Thánh Lêô Cả đã nói về cuộc khổ hình của Thánh Laurensô như sau: "Ngọn lửa không thể nào khuất phục được đức ái của Đức Kitô nơi ngài; và ngọn lửa thiêu đốt ngài bên ngoài lại yếu ớt hơn nhiều so với ngọn lửa bừng cháy bên trong tâm hồn ngài." Và Thánh Lêô Cả còn nói thêm: “Chúa muốn làm cho danh Ngài được tôn vinh trên khắp thế giới đến mức từ Đông sang Tây, trong ánh quang chói lọi tỏa ra từ các vị phó tế cao cả nhất, cũng chính vinh quang từng đến với Giêrusalem qua Thánh Stêphanô đã chạm đến thành Rôma qua công nghiệp của Thánh Laurensô."

Vương cung thánh đường San Lorenzo và nhà thờ Panisperna

Sau khi qua đời, thi hài Thánh Laurensô được an táng trong một ngôi mộ trên đường Via Tiburtina. Tại nơi này, Hoàng đế Constantinô đã cho xây dựng một vương cung thánh đường. Công trình này được trùng tu vào thế kỷ XX sau khi bị hư hại do cuộc ném bom của quân đội Mỹ xuống Rôma ngày 19 tháng 7 năm 1943, trong thời kỳ Thế chiến thứ II. Tại nơi Thánh Laurensô chịu tử đạo, một nhà thờ được xây dựng và mang tên ngài, Nhà thờ Thánh Laurensô tại Panisperna. Theo một số sử liệu, tên gọi này bắt nguồn từ tập tục của các tu sĩ Dòng Clara vào ngày 10 tháng 8 hằng năm phân phát “Panis et Perna” (bánh mì và jambon) cho người nghèo.

Thánh Laurensô trong nghệ thuật và văn hóa: bài thơ "X agosto"

Cuộc khổ hình của Thánh Laurensô đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm nghệ thuật, những câu ngạn ngữ dân gian và các áng thơ ca. Dòng sông Saint-Laurent ở Canada mang tên Thánh Laurensô và trên bờ sông ấy còn có một bức tượng của ngài. Thi hào Ý Giovanni Pascoli cũng đã lấy cảm hứng từ cuộc tử đạo của thánh nhân để viết nên thi phẩm nổi tiếng "X agosto" (Ngày 10 tháng 8), trong đó nhà thơ liên tưởng đến trận mưa sao băng vẫn thường xuất hiện vào ngày lễ kính Thánh Laurensô, những vệt sao băng ấy ví như dòng nước mắt của bầu trời.[1]

“Thánh Laurensô, tôi biết tại sao
biết bao vì sao trên bầu trời yên ả
bừng sáng rồi rơi xuống, tại sao biết bao giọt lệ
lại lấp lánh trên vòm trời...”

Chuyển ngữ từ: vaticannews.va/fr

Chuyển ngữ: Maria Hải Châu, SSS