50 câu hỏi về Đức Giêsu - 37.

 

 

Phaolô là tên gọi theo tiếng Hy Lạp của Saolô, một người thuộc chủng tộc Do Thái và theo đạo Do Thái, quê ở Tarsô, thuộc xứ Cilicia, một thành phố nằm ở phía đông nam Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay, sống vào thế kỷ I sau Chúa Kitô. Như vậy, Phaolô là người cùng thời với Đức Giêsu Nadarét, mặc dù có lẽ hai vị chưa từng gặp nhau trong cuộc sống.

 

Saolô thành Tarsô được giáo dục theo truyền thống Pharisêu, một trong những nhóm Do Thái giáo vào thế kỷ I. Như chính Phaolô thuật lại trong thư gửi tín hữu Galát, lòng nhiệt thành đối với đạo Do Thái đã thúc đẩy ngài bách hại cộng đoàn Kitô hữu vừa mới hình thành (Gl 1,13-14), vì ngài cho rằng họ đi ngược lại sự tinh tuyền của đạo Do Thái. Cho đến một lần, trên đường đi Đamát, chính Đức Giêsu đã hiện ra với Phaolô và kêu gọi ông bước theo Ngài, như đã kêu gọi các Tông đồ trước đây. Saolô đã đáp lại lời mời gọi ấy bằng việc lãnh nhận Bí tích Rửa tội và hiến dâng trọn cuộc đời để loan báo Tin Mừng của Đức Giêsu Kitô (Cv 26,4-18).

 

Một trong những biến cố then chốt của cuộc đời thánh Phaolô là sự hoán cải của ngài, bởi chính lúc đó Phaolô mới bắt đầu hiểu được Hội Thánh là Thân mình của Đức Kitô: bách hại một Kitô hữu cũng chính là bách hại Đức Giêsu. Trong đoạn này, Đức Giêsu tỏ mình là “Đấng Phục Sinh”, vị thế vốn dành cho tất cả mọi người sau cái chết nếu họ bước theo chính Chúa Giêsu; và đồng thời cho thấy Ngài là “Đức Chúa”, qua đó nhấn mạnh đến thần tính của Ngài, vì từ được dùng để chỉ “Chúa”, kyrie, trong Kinh Thánh vốn được áp dụng cho chính Thiên Chúa.

 

Như vậy, chúng ta có thể nói rằng thánh Phaolô đã đón nhận Tin Mừng để rao giảng từ chính Đức Giêsu, dù sau đó, nhờ sự trợ giúp của ân sủng và qua những suy tư của bản thân, ngài đã biết rút ra từ ánh sáng ban đầu này nhiều đặc tính cốt yếu của Tin Mừng, vừa giúp ngài hiểu biết sâu xa hơn về mầu nhiệm Thiên Chúa, vừa làm sáng tỏ những hệ quả của nó đối với cách sống và hành động của những người chưa tin lẫn những người đã tin vào Đức Kitô.

 

Vào thời điểm hoán cải, thánh Phaolô được giới thiệu với những đặc điểm của một vị ngôn sứ được trao phó một sứ mạng hết sức cụ thể. Như một trong những sách thuộc Tân Ước là Công vụ Tông đồ thuật lại, Chúa đã nói với ông Khanania, người đã làm phép rửa cho Phaolô: “Cứ đi, vì người ấy là lợi khí Ta chọn để mang danh Ta đến trước mặt các dân ngoại, các vua chúa và con cái Israel. Thật vậy, chính Ta sẽ chỉ cho người ấy thấy tất cả những đau khổ người ấy phải chịu vì danh Ta” (Cv 9,15-16).

 

Thánh Phaolô đã hoàn thành sứ mạng rao giảng con đường cứu độ bằng cách thực hiện những cuộc hành trình truyền giáo, thiết lập và củng cố các cộng đoàn Kitô hữu tại nhiều lãnh địa thuộc Đế quốc Rôma mà ngài đi qua: Galát, Tiểu Á, Makêđônia, Akhaia và nhiều nơi khác.

 

Các sách Tân Ước giới thiệu cho chúng ta biết thánh Phaolô vừa là tác giả, vừa là một nhà giảng thuyết. Khi đến một địa phương, trước hết ngài thường tìm đến hội đường, nơi người Do Thái tụ họp để rao giảng Tin Mừng. Sau đó, ngài hướng đến các dân ngoại là những người không thuộc dân Do Thái.

 

Về sau, thánh Phaolô bắt đầu viết những lá thư, và chẳng bao lâu, các thư ấy đã được đón nhận trong các cộng đoàn Hội Thánh với lòng kính trọng đặc biệt. Ngài viết thư gửi cho toàn thể các cộng đoàn cũng như cho từng cá nhân.

 

Tân Ước đã lưu truyền cho chúng ta 14 thư có nguồn gốc gắn liền với hoạt động rao giảng của thánh Phaolô : một thư gửi tín hữu Rôma, hai thư gửi tín hữu Côrintô, một thư gửi tín hữu Galát, một thư gửi tín hữu Êphêsô, một thư gửi tín hữu Philípphê, một thư gửi tín hữu Côlôxê, hai thư gửi tín hữu Thêxalônica, hai thư gửi ông Timôthê, một thư gửi ông Titô, một thư gửi ông Philêmôn và một thư gửi tín hữu Hípri. Mặc dù không dễ xác định chính xác niên đại của các thư này, nhưng chúng ta có thể nói rằng phần lớn được viết trong khoảng thập niên từ năm 50 đến năm 60.

 

Trọng tâm sứ điệp mà thánh Phaolô rao giảng chính là gương mặt Đức Kitô, được nhìn dưới ánh sáng của công trình Người đã thực hiện để cứu độ nhân loại. Công trình cứu chuộc do Đức Kitô thực hiện, trong sự liên kết mật thiết với hoạt động của Chúa Cha và Chúa Thánh Thần, dẫn đến những suy tư về thân phận con người và mối tương quan giữa con người với Thiên Chúa.

 

Trước khi được cứu chuộc, con người bước đi trong tình trạng tội lỗi và ngày càng xa cách Thiên Chúa. Nhưng giờ đây, đã có Chúa, Đấng Kyrios, Đấng đã phục sinh và chiến thắng sự chết và tội lỗi, Đấng kết hợp nên một với những kẻ tin và lãnh nhận Bí tích Rửa tội.

 

Theo nghĩa này, có thể nói rằng chìa khóa để hiểu thần học của Phaolô chính là khái niệm về sự hoán cải (metànoia), nó như một sự chuyển đổi từ vô tín sang niềm tin, từ Luật Môsê sang luật của Đức Kitô, từ tội lỗi sang ân sủng.

G. Võ Tá Hoàng

Chuyển ngữ từ 50 domande su Gesù