Học hỏi Phúc âm Chúa nhật 19 Thường niên Năm C

HỌC HỎI PHÚC ÂM CHÚA NHẬT 19 THƯỜNG NIÊN NĂM C - LC 12,32-48

WHĐ (06/8/2025) - Cái chết của mỗi người chúng ta là một bất ngờ quan trọng, liên quan đến ơn cứu độ vĩnh cửu. Làm sao để chúng ta ở trong tư thế sẵn sàng khi nó chợt đến?

PHÚC ÂM: Lc 12,32-48

³²“Hỡi đoàn chiên nhỏ bé, đừng sợ, vì Cha anh em đã vui lòng ban Nước của Người cho anh em. ³³“Hãy bán tài sản của mình đi mà bố thí. Hãy sắm lấy những túi tiền không hề cũ rách, một kho tàng không thể hao hụt ở trên trời, nơi kẻ trộm không bén mảng, mối mọt không đục phá. ³⁴Vì kho tàng của anh em ở đâu, thì lòng anh em ở đó. ³⁵“Anh em hãy thắt lưng cho gọn, thắp đèn cho sẵn. ³⁶Hãy làm như những người đợi chủ đi ăn cưới về, để khi chủ vừa về tới và gõ cửa, là mở ngay. ³⁷Khi chủ về mà thấy những đầy tớ ấy đang tỉnh thức, thì thật là phúc cho họ. Thầy bảo thật anh em: Chủ sẽ thắt lưng, đưa họ vào bàn ăn, và đến bên từng người mà phục vụ. ³⁸Nếu canh hai hoặc canh ba ông chủ mới về, mà còn thấy họ tỉnh thức như vậy, thì thật là phúc cho họ. ³⁹Anh em hãy biết điều này: Nếu chủ nhà biết giờ nào kẻ trộm đến, hẳn ông đã không để nó khoét vách nhà mình đâu. ⁴⁰Anh em cũng vậy, hãy sẵn sàng, vì chính giờ phút anh em không ngờ, thì Con Người sẽ đến.”

⁴¹Bấy giờ ông Phê-rô hỏi: “Lạy Chúa, Chúa nói dụ ngôn này cho chúng con hay cho tất cả mọi người ?” ⁴²Chúa đáp: “Vậy thì ai là người quản gia trung tín, khôn ngoan, mà ông chủ sẽ đặt lên coi sóc kẻ ăn người ở, để cấp phát phần thóc gạo đúng giờ đúng lúc ? ⁴³Khi chủ về mà thấy đầy tớ ấy đang làm như vậy, thì thật là phúc cho anh ta. ⁴⁴Thầy bảo thật anh em, ông sẽ đặt anh ta lên coi sóc tất cả tài sản của mình. ⁴⁵Nhưng nếu người đầy tớ ấy nghĩ bụng: ‘Chủ ta còn lâu mới về’, và bắt đầu đánh đập tôi trai tớ gái và chè chén say sưa, ⁴⁶chủ của tên đầy tớ ấy sẽ đến vào ngày hắn không ngờ, vào giờ hắn không biết, và ông sẽ loại hắn ra, bắt phải chung số phận với những tên thất tín. ⁴⁷“Đầy tớ nào đã biết ý chủ mà không chuẩn bị sẵn sàng, hoặc không làm theo ý chủ, thì sẽ bị đòn nhiều. ⁴⁸Còn kẻ không biết ý chủ mà làm những chuyện đáng phạt, thì sẽ bị đòn ít. Hễ ai đã được cho nhiều thì sẽ bị đòi nhiều, và ai được giao phó nhiều thì sẽ bị đòi hỏi nhiều hơn.

CÂU HỎI TÌM HIỂU

1. Đọc Lc 12,35-40, bạn thấy có ba nhân vật đến bất ngờ. Họ là ai vậy? Nhân vật nào là quan trọng hơn cả? Vì cả ba nhân vật này đến bất ngờ, nên thái độ cần phải có là thái độ nào?

2. Đọc Lc 12,35-37. Hãy cho biết người giữ cửa nghiêm túc phải làm những công việc gì.

3. Tại sao phải "thắt lưng"? Đọc Lc 12,37; 17,8; Cv 12,8; Xh 12,11. Tại sao phải giữ "đèn sáng"? Đọc Mt 25,1-13.

4. Đọc Lc 12,38. Theo người Do-thái, canh hai, canh ba ở đây là vào lúc mấy giờ?

5. Đọc Lc 12,37. Đâu là thái độ của ông chủ khi trở về còn thấy đầy tớ tỉnh thức? Theo bạn, thái độ này có lạ lùng không? Đọc Lc 17,7-10; 22,24-27. Đây có phải là thái độ của Chúa Giêsu phục sinh vinh quang không? Đọc Ga 21,9-14.

6. Bài Tin Mừng này nói lên mấy mối phúc? Bạn hãy tìm trong Tin Mừng Luca ba mối phúc khác.

7. Chúng ta có biết khi nào Chúa Giêsu quang lâm, hay khi nào tận thế không? Đọc Mc 13,32; Cv 1,6-7.

8. Đọc Lc 12,42-46. Dụ ngôn này có gì đặc biệt so với dụ ngôn những người giữ cửa (Lc 12,35-38)?

9. Đọc Lc 12, 47-48. Bạn nghĩ gì về cách xét xử của Chúa?

CÂU HỎI SUY NIỆM: Cái chết của mỗi người chúng ta là một bất ngờ quan trọng, liên quan đến ơn cứu độ vĩnh cửu. Làm sao để chúng ta ở trong tư thế sẵn sàng khi nó chợt đến?

PHẦN TRẢ LỜI

1. Luca 12,35-40 nói về ba nhân vật đến bất ngờ: ông chủ đi ăn cưới ban đêm về muộn (c.36), kẻ trộm đến khoét vách (c.39), và Con Người sẽ đến (c.40). Con Người, tức là Đức Giêsu Kitô, là nhân vật quan trọng hơn cả. Ngài đến bất ngờ nên được ví với ông chủ, thậm chí với kẻ trộm, vì hai nhân vật này cũng xuất hiện bất ngờ. Đứng trước sự bất ngờ, thái độ cần có là “canh thức” (Lc 12,37) và “sẵn sàng” (Lc 12,40).

2. Người giữ cửa nghiêm túc sẽ phải làm nhiều việc trong khi chờ chủ đi ăn cưới về. Trước hết anh phải canh thức, ngoài ra anh còn phải thắt lưng gọn gàng, thắp đèn sáng, và mở cửa ngay khi chủ vừa gõ cửa (Lc 12,35-36). Tóm lại anh phải chờ chủ một cách tích cực. Thắt lưng gọn gàng để sẵn sàng bắt tay ngay vào việc phục vụ chủ. Đèn phải được châm đủ dầu để có thể sáng suốt đêm. Anh phải tỉnh táo, không được ngủ quên đến nỗi không nghe được tiếng gõ cửa của chủ…

3. Vào thời Đức Giêsu, người Do-thái mặc chiếc áo ngoài tương đối rộng, nên khi làm việc hay khi đi đường, để tránh vướng víu, người ta phải thắt ngang hông một dây lưng. Người đầy tớ thắt lưng khi hầu hạ chủ (Lc 17,8), và chủ cũng làm như vậy khi hầu hạ đầy tớ (Lc 12,37). Thiên sứ cũng bảo Phêrô thắt lưng trước khi trốn khỏi phòng giam (Cv 12,8). Xưa kia ông Môsê đã truyền cho dân Ítraen phải thắt lưng mà ăn Lễ Vượt Qua một cách vội vã, trong tư thế của người sắp lên đường, để sẵn sàng ra khỏi Ai-cập (Xh 12,11).

Đèn là vật dụng cần thiết vào thời xưa khi chưa có điện khí. Đèn dầu đem lại ánh sáng để làm việc, nhất là vào ban đêm. Các đầy tớ cần giữ đèn cháy sáng, để khi chủ đi ăn cưới về muộn ban đêm, họ sẵn sàng tiếp đón chủ ngay lập tức (Lc 12,35). Các cô trinh nữ cũng cần có đèn sáng để sẵn sàng đón chàng rể và dự tiệc cưới ngay, không mất thời gian đi mua dầu (Mt 25,10).

4. Người Rôma chia khoảng thời gian từ 6 giờ tối đến 6 giờ sáng hôm sau làm 4 canh, mỗi canh 3 tiếng đồng hồ (x. Mc 13,35, “lúc chập tối hay nửa đêm, lúc gà gáy hay tảng sáng”). Còn người Do-thái và Hy-lạp thì chia làm 3 canh, mỗi canh 4 tiếng. Nếu ta hiểu Lc 12,38 theo kiểu chia của người Do-thái, thì canh hai hoặc canh ba sẽ trong khoảng từ 10 giờ đêm đến sáng.

5. Khi trở về và thấy các đầy tớ còn tỉnh thức, ông chủ làm họ hết sức ngạc nhiên bởi một loạt những hành động của ông. Bỗng dưng ông chủ đóng vai đầy tớ: ông sẽ thắt lưng như người sắp bắt tay vào việc, ông mời các đầy tớ ngồi vào bàn ăn, và đến bên họ mà phục vụ (Lc 12,37; x. Lc 17,7-10). Bỗng dưng các đầy tớ được lên làm ông chủ: được ngồi ăn và được phục vụ bởi chính ông chủ của mình. Thái độ lạ lùng của ông chủ thật ra là thái độ của Đức Giêsu khi Ngài sống bên các môn đệ của Ngài. Ngài đã sống như một người phục vụ bàn ăn, còn các môn đệ lại như những thực khách ngồi ăn (x. Lc 22,27). Sau khi được phục sinh, được tôn làm Chúa vũ trụ, Chúa Giêsu đã dọn bữa sáng cho các môn đệ trên bờ hồ và mời họ đến ăn (Ga 21,9-14).

6. Trong bài Tin Mừng Lc 12,32-48, có ba mối phúc: Phúc cho những đầy tớ còn canh thức khi chủ về (Lc 12,37); Phúc cho họ khi chủ về còn thấy họ trong tư thế sẵn sàng (Lc 12,38); Phúc cho đầy tớ nào khi chủ về thấy anh ta đang làm việc được chủ giao (Lc 12,43). Tin mừng Luca còn nói đến nhiều mối phúc khác ngoài các Mối Phúc thật (Lc 6,20-23). Chỉ xin kể ba mối phúc sau: Phúc thay người nào không vấp ngã vì tôi (Lc 7,23); Phúc cho lòng dạ đã cưu mang Thầy (Lc 11,27); Phúc thay ai được dự tiệc trong Nước Thiên Chúa (Lc 14,15). Nói chung, có nhiều Mối Phúc trong các sách Tin Mừng, chứ không phải chỉ có Tám Mổi Phúc.

7. Chúng ta tin rằng Chúa Giêsu, là Con Người, chắc chắn sẽ trở lại trong vinh quang vào lúc tận thế. Chúng ta thường đặt câu hỏi khi nào Chúa quang lâm hay khi nào tận thế. Câu hỏi này dẫn đến nhiều đồn đoán vu vơ và nhiều thái độ sai lạc. Bao lần chúng ta nghe nói tận thế sẽ đến vào năm này, năm nọ, để rồi một số người đua nhau chuẩn bị những chuyện vớ vẩn. Rốt cuộc chẳng có gì xảy ra. Chính Đức Giêsu, khi sống ở trần gian, đã nói: “Còn về ngày hay giờ đó thì không ai biết, cả các thiên sứ trên trời, cả Người Con cũng không, chỉ có Chúa Cha biết mà thôi” (Mc 13,32). Vậy khi nào tận thế hay quang lâm, hay khi nào Con Người trở lại, là một bí mật chỉ mình Chúa Cha biết và ấn định (x. Cv 1,6-7). Đó mãi mãi là một biến cố bất ngờ mà chúng ta phải luôn tỉnh thức sẵn sàng để đón nhận.

8. Dụ ngôn ở Lc 12,42-46 dùng một hình ảnh mới, đó là hình ảnh người quản lý hay quản gia. Anh này được chủ đặt lên để coi sóc gia nhân và phân phát lương thực cho họ đúng giờ. Ông chủ đi vắng và trở về bất ngờ. Khi về, nếu ông thấy anh đang chu toàn bổn phận được giao, ông sẽ cho anh được coi sóc toàn bộ tài sản của mình. Đó là người quản gia trung tín và khôn ngoan (Lc 12,42-44). Ngược lại, anh ta có thể là một người quản gia lạm dụng quyền lực, hư hỏng và vô trách nhiệm. Ông chủ trở về bất ngờ và sẽ trừng phạt anh nặng nề (Lc 12,45-46). Dụ ngôn này có thể áp dụng cách riêng cho những nhà lãnh đạo trong Giáo hội.

9. Luca 12,47-48 cho thấy việc trừng phạt của ông chủ nặng hay nhẹ còn tùy người đầy tớ có biết ý chủ hay không. Ai càng hiểu biết ý chủ mà cố tình sai phạm thì càng bị đòn nhiều. Ai càng được trao phó nhiều quyền lực và trách nhiệm, thì càng phải trả lẽ nhiều hơn trước mặt Chúa. Như thế Chúa không xét xử mọi người một cách đồng bộ, cứng nhắc.