Thứ Ba tuần 33 Thường niên năm I - Hoán cải đích thực (Lc 19,1-10)

“Vì Con Người đến để tìm và cứu những gì đã mất”.
(Lc 19,10)

 

BÀI ĐỌC I (năm I): 2 Mcb 6, 18-31

“Tôi sẽ để lại một tấm gương cao đẹp, nếu tôi tự ý và anh dũng chết cho các lề luật đáng kính và thánh thiện của chúng tôi”.

Trích sách Macabê quyển thứ hai.

Trong những ngày ấy, Êlêazarô, một người trong hàng Luật sĩ vị vọng, ông đã có tuổi và diện mạo oai phong, ông bị người ta cạy miệng bắt phải ăn thịt heo. Nhưng ông thà chết vinh còn hơn sống nhục, nên ông tự ý ra pháp trường. Hiểu rằng ông phải xử trí như thế nào, ông nhẫn nại chịu đựng, khẳng khái không ăn đồ cấm vì ham sống. Các bạn cố tri đứng đó cảm thương ông, gọi lén ông ra khuyên ông xin người ta đem cho ông các thứ thịt ông có phép dùng, rồi ông chỉ giả vờ ăn thịt cúng như nhà vua đã truyền; làm như thế ông sẽ thoát chết; và do tình bạn cố tri, họ đã tỏ lòng nhân đạo như vậy đối với ông. Nhưng nghĩ đến địa vị bậc lão thành, mái tóc bạc khả kính, cách ăn ở tốt đẹp từ thời niên thiếu, mà nhất là sống xứng với lề luật thánh mà chính Thiên Chúa đã lập, ông liền trả lời, bảo họ rằng ông sẵn sàng chịu chết. Ông nói:

“Vì ở tuổi chúng tôi không nên giả vờ, kẻo nhiều thanh niên tưởng rằng Êlêazarô đã chín mươi tuổi đầu mà còn theo lối sống của dân ngoại. Rồi vì sự giả vờ của tôi để sống thêm một ít lâu nữa, tôi sẽ làm cho chính họ cũng lầm lạc, và vì thế, tôi sẽ chuốc lấy nhơ nhớp và ố danh cho tuổi già của tôi. Mà dầu tôi có thoát khỏi hình phạt của loài người, thì dầu sống dầu chết, tôi sẽ không thoát khỏi bàn tay của Thiên Chúa toàn năng. Bởi thế, nếu giờ đây tôi can đảm từ giã cuộc đời, tôi sẽ tỏ ra xứng đáng với tuổi già của tôi; tôi sẽ để lại cho các thiếu niên một tấm gương cao đẹp, nếu tôi tự ý và anh dũng chết cho các lề luật đáng kính và thánh thiện của chúng tôi”.

Nói đoạn ông liền bị điệu đến pháp trường. Các người áp giải ông đổi lòng thiện cảm họ có đối với ông trước kia thành ác cảm, vì các lời ông vừa nói mà họ cho là điên khùng. Khi sắp chết vì đòn vọt, ông thều thào trong hơi thở cuối cùng: “Lạy Chúa là Ðấng thông minh chí thánh, Chúa cũng thấu rõ là con có thể thoát chết, nhưng con xin chịu đòn vọt đau đớn trong thân xác con, với niềm vui trong lòng vì kính sợ Chúa”. Và như thế ông từ giã cuộc đời, để lại không những cho các thanh niên mà còn cho toàn dân một tấm gương anh dũng và một lưu niệm đạo đức.

Ðó là lời Chúa.

 

ĐÁP CA: Tv 3, 2-3. 4-5. 6-7

Ðáp: Chúa đã nâng đỡ tôi (c. 6b).

Xướng: Thân lạy Chúa, nhiều thay người bách hại con, nhiều thay người nổi dậy chống con! Về con, nhiều kẻ thốt ra lời: “Hết trông hắn được Chúa Trời cứu độ”.

Xướng: Nhưng lạy Chúa, Chúa là thuẫn hộ thân con, là vinh quang con, Chúa cho con ngẩng đầu lên. – Tôi lên tiếng kêu cầu Chúa, và Chúa đã nghe tôi từ núi thánh của Ngài. – Ðáp.

Xướng: Tôi nằm xuống và đã ngủ ngon, rồi thức khoẻ vì Chúa đỡ nâng tôi. Tôi không kinh hãi ức triệu người ở chung quanh đồn trú hại tôi.

 

Tin mừng: Lc 19,1-10

¹ Sau khi vào Giêrikhô, Đức Giêsu đi ngang qua thành phố ấy. ² Ở đó có một người tên là Dakêu; ông đứng đầu những người thu thuế, và là người giàu có.

³ Ông ta tìm cách để xem cho biết Đức Giêsu là ai, nhưng không được, vì dân chúng thì đông, mà ông ta lại lùn. ⁴ Ông liền chạy tới phía trước, leo lên một cây sung để xem Đức Giêsu, vì Người sắp đi qua đó.

⁵ Khi Đức Giêsu tới chỗ ấy, thì Người nhìn lên và nói với ông: “Này ông Dakêu, xuống mau đi, vì hôm nay tôi phải ở lại nhà ông!”

⁶ Ông vội vàng tụt xuống, và mừng rỡ đón rước Người. ⁷ Thấy vậy, mọi người xầm xì với nhau: “Nhà người tội lỗi mà ông ấy cũng vào trọ!”

⁸ Ông Dakêu đứng đó thưa với Chúa rằng: “Thưa Ngài, đây phân nửa tài sản của tôi, tôi cho người nghèo; và nếu tôi đã chiếm đoạt của ai cái gì, tôi xin đền gấp bốn.”

⁹ Đức Giêsu mới nói về ông ta rằng: “Hôm nay, ơn cứu độ đã đến cho nhà này, bởi người này cũng là con cháu tổ phụ Ápraham. ¹⁰ Vì Con Người đến để tìm và cứu những gì đã mất.”

 

1. Suy niệm (TGM Giuse Nguyễn Năng)

Sứ điệp: Chúa Giêsu đến tìm và cứu vớt những người tội lỗi. Trước tình thương của Chúa, ta hãy hoán cải cách thật lòng và quảng đại như ông Dakêu.

Cầu nguyện: Lạy Chúa Giêsu, cuộc hoán cải của ông Dakêu cho con hiểu được phần nào trái tim Chúa giàu lòng thương xót. Chúa đã đến để tìm cứu vớt chúng con là kẻ tội lỗi. Ai cũng nghĩ rằng kẻ có tội thì đáng lên án, đáng trừng phạt và khai trừ. Nhưng khi con phạm tội Chúa đã tha thứ thay vì kết án. Chúa đi tìm thay vì xua đuổi. Chúa không ngần ngại lại gần con thay vì làm ngơ hoặc xa tránh. Chúa đến để nâng con dậy thay vì nhận chìm cuộc đời con. Chính Chúa lên tiếng gọi tên con trước khi con thốt ra được một lời tạ tội. Chúa không phải là Thiên Chúa thích báo oán, nhưng là Thiên Chúa của tình thương. Chúa yêu thương con khi con đang là tội nhân.

Lạy Chúa, xin cho con được như ông Dakêu cảm nhận được lòng thương xót Chúa dành cho con. Xin cho đôi mắt con nhận ra ánh mắt trìu mến Chúa đang nhìn đến con. Xin cho bước chân con vội vàng chạy đến cùng Chúa. Xin cho lòng con mở ra và vui mừng đón rước Chúa. Xin cho ý chí con được quyết tâm đứng lên làm lại cuộc đời. Xin cho đôi tay con rộng mở để biết sống công bằng và chia sẻ cách quảng đại vui lòng.

Lạy Chúa, một lần gặp gỡ Chúa đã thực sự là một biến cố làm chuyển hướng cuộc đời ông Dakêu. Một cuộc đời đã mất, nhưng đã được Chúa tìm thấy. Một cuộc đời đã chìm ngập, nhưng đã được Chúa cứu vớt. Con đã nhiều lần ở sát bên Chúa nhưng có thể chưa một lần gặp gỡ thực sự. Xin cho con được gặp Chúa để từ nay chuyển hướng cuộc đời theo dấu chân Chúa. Dù nhà linh hồn con tội lỗi bất xứng, xin Chúa dủ lòng thương đến trọ và ở lại luôn mãi. Xin giúp con luôn sống trong niềm vui của ơn cứu độ. Amen.

Ghi nhớ: “Con Người đến tìm kiếm và cứu chữa điều gì đã hư mất”.

 

2. Suy niệm (Lm. Carôlô Hồ Bạc Xái)

Gặp gỡ Chúa Giêsu là một biến cố hồng phúc cho con người, nếu người đó không lo sợ hoặc tránh né cuộc gặp gỡ này.

Tin Mừng hôm nay thuật lại cho chúng ta cuộc gặp gỡ giữa Chúa Giêsu và ông Giakêu. Chúng ta có thể ghi nhận hai thái độ trong cuộc gặp gỡ này. Trước hết là thái độ của những kẻ tự cho mình là công chính mà khinh dể kẻ khác, không muốn cho kẻ khác đến gặp Chúa và nhận lãnh ơn lành của Chúa. Ðó là thái độ của những kẻ lẩm bẩm trách Chúa đã niềm nở đón tiếp những người tội lỗi và ăn uống với họ, bởi vì đối với Chúa không có ai xấu xa tội lỗi đến độ không đáng được hưởng lòng nhân từ tha thứ của Chúa. Liệu chúng ta có thái độ của những kẻ tự cho mình là công chính và khinh dễ người khác không ?

Thái độ thứ hai là thái độ của ông Giakêu, người thu thuế giàu có. Ðối với người Do thái, người thu thuế là kẻ tội lỗi công khai: đó là tội phản bội quê hương cộng tác với ngoại bang, và tội gian lận tiền thuế quá mức qui định. Giakêu là người thu thuế trưởng và giàu có, sự giàu có này theo lý luận của người Do Thái, chứng tỏ ông có những hành vi bất chính để làm giàu: thu nhiều, nộp ít, và như vậy ông là một người tội lỗi. Ðối với người đồng hương với Giakêu, thì tội của ông không thể tha thứ được; nhưng đối với Chúa Giêsu, Ðấng đến tìm và cứu những gì đã hư mất, thì đây là dịp để thể hiện tình thương nhân từ của Thiên Chúa.

Nơi con người tội lỗi Giakêu vẫn còn một khát vọng hướng về Chúa: ông muốn nhìn xem Chúa Giêsu đi qua, và đây là yếu tố căn bản để được Chúa thi ân. Từ một khát khao gặp Chúa đến việc ăn năn trở lại không phải là khoảng cách không vượt qua được, vì Chúa Giêsu có thể vượt qua khoảng cách này một khi con người đã có sẵn thái độ chờ mong Ngài đến. Thái độ của Giakêu có thể khuyến khích chúng ta trở về với Chúa. Ông đã thể hiện sự trở lại của mình bằng một hành động cụ thể thiết thực: phân chia nửa phần tài sản cho người nghèo và đền bù gấp bốn cho những thiệt hại ông đã gây ra cho kẻ khác.

Ông Giakêu đã trở thành gương mẫu cho những người đón nhận ơn tha thứ bằng việc thực hành ăn năn sám hối; bằng việc xưng thú tội lỗi của mình và bằng việc quyết tâm đền bù những lầm lỗi đó. Ông là gương mẫu cho chúng ta mỗi lần đi xưng tội. Vì muốn xưng tội nên, muốn được tha tội, chúng ta phải xét mình, ăn năn, dốc lòng, xưng tội và đền tội. Bí tích Giải tội là một hồng ân Thiên Chúa ban cho chúng ta, là phương thế giao hòa chúng ta với Chúa, với Giáo hội và với anh em; ban lại cho chúng ta sự bình an tâm hồn và thêm sức mạnh cho tương lai.

Ước gì Lời Chúa hôm nay giúp chúng ta thể hiện một cách cụ thể sự hoán cải của mình. Xin cho chúng ta đừng bao giờ đùa giỡn hay lạm dụng lòng nhân từ của Chúa, nhưng luôn biết cộng tác với ơn Chúa và thành tâm trở về với Chúa.

 

3. Suy niệm (Lm. Giuse Đinh Lập Liễm)

Đức Giêsu gặp ông Giakêu (Lc 19,1-10)

1. Ông Giakêu là một người tội lỗi và đứng đầu những người thu thuế. Ông đã tìm đến Chúa và đã được hoán cải. Việc Đức Giêsu hoán cải người thu thuế làm nổi bật vai trò của Ngài: “Con Người đến để tìm và cứu những gì đã hư mất”. Chính Đức Giêsu đã đi bước trước, chúng ta chỉ cần mở lòng đón nhận Người. Ban đầu ông Giakêu đã tìm mọi cách chỉ để cho biết Chúa là ai. Nhưng sau khi Đức Giêsu trao ánh mắt thân thương, được đối thoại và được Đức Giêsu thăm viếng, ông đã biến đổi hoàn toàn. Ông sẵn sàng đền bù những của cải ông cưỡng đoạt của người khác và thực thi bác ái đối với người nghèo.
2. Trong bài Tin mừng hôm nay, thánh Luca thuật lại cho chúng câu chuyện của ông Giakêu trở lại như thế nào. Vào thời ấy, những người thu thuế bị xếp chung với hạng người trộm cắp, giết người và đĩ điếm. Hơn nữa, vì họ làm việc cho người Rôma, nên người ta cho họ là những kẻ phản bội và ruồng bỏ họ. Trái lại, Đức Giêsu lại có lối hành xử khác. Ngài kêu gọi ông, lại còn đến ăn uống và trọ trong nhà ông nữa. Việc này làm cho người Do thái rất tức giận. Ngài xử sự như thế, để tỏ rõ sứ mạng của Ngài là “đến tìm và cứu chữa những gì hư mất”. Cảm động bởi lòng nhân hậu của Đức Giêsu, Giakêu đã nhận thấy những sai lầm của mình và quyết tâm sửa đổi.
3. Đối với Đức Giêsu, Ngài vốn đến là để cứu chữa những gì đã hư mất, thì ông Giakêu lại là nơi để thể hiện tình thương nhân từ của Ngài. Nơi con người tội lỗi Giakêu, còn có một khát vọng hướng về Chúa. Ông chỉ mong ước được nhìn xem Chúa đi qua. Đây là yếu tố căn bản mà Chúa thi ân cho con người. Từ khao khát được gặp Chúa đến việc ăn năn trở lại, không có khoảng cách không vượt qua được. Đức Giêsu có thể vượt qua được bằng cách này, một khi con người đã có sẵn thái độ mong chờ Ngài đến. Thái độ của ông Giakêu có thể khuyến khích chúng ta trên con đường trở về với Chúa. Ông Giakêu đã thể hiện sự trở lại của mình bằng hành động cụ thể, phân phối một nửa của cải cho anh chị em để thể hiện tình liên đới bác ái và đền bù gấp bốn những thiệt hại đã gây ra. Liệu chúng ta có can đảm như vậy không ? (R.Veritas)
4. Có vẻ không phải như Đức Giêsu có ý “tìm” Giakêu cho bằng ông này tìm mọi cách để nhìn thấy Chúa. Ông là một người thấp bé bị coi là tội lỗi do ông là người “đứng đầu những người thu thuế”. Ông là người bị coi là “hư mất” trong xã hội Do thái. Cách ông tìm đến với Chúa cho thấy quả thật ông là người bị loại trừ: Ông bươn bả “chạy tới phía trước, trèo lên một cây sung”, để chờ Đức Giêsu đi qua. Thế nhưng không phải là chuyện tình cờ ngẫu nhiên mà Đức Giêsu nói Ngài đến để “tìm và cứu” Giakêu. Đi giữa đám đông hỗn độn, nhưng rõ ràng Ngài có ý tìm kiếm và tìm kiếm đích danh một người, một người bị loại trừ. Đi ngang qua cây sung, Ngài nhìn lên, Ngài đã thấy và gọi ông: “Giakêu xuống mau đi, vì hôm nay Ta đến trọ nhà ông”. Lời kêu gọi ấy đã cứu không chỉ một người hư mất mà cả gia đình ông Giakêu: “Hôm nay ơn cứu độ đến cho nhà này” (5 phút Lời Chúa).
5. Người ta muốn đánh giá Giakêu thế nào cũng được, nhưng Đức Giêsu có cái nhìn thấu suốt, không nhìn cái vẻ bề ngoài mà Ngài nhìn rõ cả bên trong, cho nên Đức Giêsu đã khen cho ông Giakêu một câu chắc như đinh đóng cột:

“Xù xì da cóc trong bọc trứng tiên” (câu đố dân gian).

Nếu chúng ta có gặp được ông Giakêu sau khi nhờ ơn Chúa trở lại rồi, thì ông sẽ tâm sự cho chúng ta nghe. Ông cho biết nhờ ơn Chúa ông đã thực sự thay đổi con người của mình. Đời ông không còn như xưa nữa, nay đã trở nên con người mới hoàn toàn. Có thể bề ngoài không giống nhau, nhưng thực sự bề trong đã được đổi mới hoàn toàn:

Thân em như quả ấu gai,
Ruột trong thì trắng vỏ ngoài thì đen.
Ai ơi nếm thử mà xem,
Nếm ra mới biết rằng em ngọt bùi.

6. Truyện: Gương của cha Charles de Foucauld

Chiều hôm ấy trong bầu không khí ấm cúng của gia đình và bạn bè thân thích, viên sĩ quan trẻ tuổi tài ba người Pháp Charles de Foucauld đang thao thao những điều mắt thấy tai nghe và những chiến công của mình trong cuộc viễn chinh tại Marốc, Bắc Phi.

Đang lúc Charles say sưa kể như thế, thì một đứa cháu gái nhỏ lân la đến bên. Cô bé đặt tay lên gối của ông cậu hào hoa phong nhã, rất thông minh, rồi hỏi:

- Cậu ơi, cậu đã làm được biết bao nhiêu là chuyện như thế cho đất nước, thế nhưng cậu đã làm được việc gì cho Chúa chưa ?

Câu hỏi của đứa cháu gái đã làm cho Charles suy nghĩ cả một buổi chiều và một đêm. Sáng hôm sau, Charles đến gặp một người bạn học cùng lớp là cha Huvelin, chàng xin xưng tội. Với ơn soi sáng, Charles đã quyết định thay đổi cuộc đời. Chàng nhất định bỏ binh nghiệp, dù chàng thấy rõ một tương lai rạng ngời ở trước mặt, để dấn bước theo Chúa Giêsu và noi gương Ngài sống cuộc đời khó nghèo.

 

SUY NIỆM : Xuống mau đi

 

Ở thành phố Giêricô không chỉ có anh mù Báctimê ngồi ăn xin,

mà còn có ông Giakêu, đứng đầu các người thu thuế.

Ông là người giàu có, nhưng thật ra ông là người nghèo,

vì ông bị mọi người khinh rẻ bởi cái nghề thu thuế của ông.

Giakêu đi chung với đám đông, theo sau Đức Giêsu.

Ông có một khao khát mãnh liệt là được thấy mặt Ngài,

vì chắc ông đã nghe nhiều người nói về vị ngôn sứ khác thường này.

Giêsu không khinh giới thu thuế, trái lại còn kết bè kết bạn với họ.

Giêsu là ai? Đó là người ông tìm cách gặp mặt (c. 3).

Có hai cản trở khiến cho cuộc gặp gỡ trở nên khó khăn.

Đám đông vây quanh Đức Giêsu khiến ông không thấy Ngài.

Hơn thế nữa, thân hình ông lại thấp bé.

Nhưng Giakêu không nản lòng.

Ông chạy đón đàng trước và leo lên một cây sung để thấy Đức Giêsu,

vì ông biết thế nào Ngài cũng đi qua đó.

Như thế ông đã vượt qua được đám đông và sự thấp bé của mình.

Để vượt qua thì phải chạy chứ không đi từ từ,

và phải vất vả leo lên cao, vượt lên trên cái tôi nhỏ bé.

Giakêu khao khát đến mức nào mới dám nghĩ và dám làm như vậy.

Điều mà Giakêu không ngờ là Đức Giêsu đã dừng lại nơi cây sung,

và ngước mắt nhìn lên ông đang nằm bò trên cây như một đứa trẻ.

Ánh mắt của Ngài kéo theo hàng trăm cái nhìn khác của đám đông.

Giakêu chắc xấu hổ luống cuống, còn Đức Giêsu thì hạnh phúc tràn trề.

Dường như Ngài quên đám đông, để chỉ nghĩ đến con chiên lạc này.

“Giakêu, xuống nhanh đi, vì hôm nay tôi phải ở lại nhà ông” (c. 5).

Đây là một lời hối thúc dịu dàng và một đề nghị bất ngờ.

Giakêu ngỡ ngàng trước ánh mắt ấy, lời nói ấy.

Ông đã nhanh chóng leo xuống và dẫn Đức Giêsu về nhà mình.

Đường từ gốc sung về nhà ông bao xa, ta không biết,

nhưng chắc chắn đó là đoạn đường đầy niềm vui.

Giakêu bỗng thấy mình mất đi mặc cảm tự ti, lấy lại được danh dự,

vì Đức Giêsu sắp đến nhà ông, căn nhà ít ai muốn đến (c. 7).

Ông chỉ muốn thấy mặt Ngài, còn Ngài lại muốn vén mở lòng mình.

Cách cư xử của Ngài đối với một người tội lỗi như ông

đã làm lòng ông tan chảy và mời gọi ông đổi đời.

Những thứ ông từng say mê, bây giờ chẳng có gì hấp dẫn.

“Tôi xin cho người nghèo nửa tài sản của tôi…” (c. 8).

Giakêu đã hoán cải một cách bất ngờ, tự nguyện, sâu xa và cụ thể.

Cuộc đổi đời của Giakêu là kết quả của việc hai người đi tìm nhau.

Không phải chỉ Giakêu mới là người đi tìm.

“Con Người đến để tìm và cứu những gì đã mất” (c. 10).

Giakêu dạy cho chúng ta biết cách tìm kiếm Chúa trong đời.

Phải ước ao cho mãnh liệt, rồi ta sẽ được soi sáng để tìm ra con đường,

ngay cả khi ở trong tình huống tưởng như tuyệt vọng.

“Hôm nay ơn cứu độ đã đến cho nhà này” (c. 9).

Giakêu đã quảng đại và vui sướng, mở lòng để đón lấy ơn cứu độ đó.

 

Cầu nguyện:

Lạy Chúa Giêsu,

sám hối không phải là điều dễ dàng,

bởi lẽ chúng con không đủ khiêm tốn

để nhận mình lầm lỗi.

Chúng con ngỡ ngàng

khi thấy Chúa là Đấng vô tội

mà lại đứng chung với các tội nhân,

chờ Gioan ban phép Rửa.

Chúa đã muốn nên bạn đồng hành

với phận người mỏng dòn yếu đuối chúng con.

Xin cho chúng con biết thường xuyên điều chỉnh

lối nghĩ và lối sống của mình,

tỉnh táo để khỏi rơi vào ảo tưởng,

thành thật để khỏi tự dối mình.

Ước gì Chúa ban cho chúng con ơn hoán cải,

dám đi đến những hành động cụ thể,

và chấp nhận những cắt tỉa đớn đau.

Nhưng xin đừng quên ban cho chúng con

niềm vui của Giakêu, hạnh phúc vì được tự do và được yêu mến. Amen