Thánh Gioan Climacus, Viện phụ Đan viện Núi Sinai

NGÀY 30 THÁNG 3: THÁNH GIOAN CLIMACUS, VIỆN PHỤ ĐAN VIỆN NÚI SINAI

PHỤNG VỤ CHƯ THÁNH

Ngày 30 tháng 3

THÁNH GIOAN CLIMACUS, VIỆN PHỤ ĐAN VIỆN NÚI SINAI

Người ta biết rất ít về Thánh Gioan Climacus, ngài sống vào thế kỷ VII, nhưng cuộc đời và các tác phẩm của ngài lại rất nổi tiếng trong Truyền thống Kitô giáo. Thánh Gioan Climacus sinh tại Syria, khoảng năm 575. Khi mới 16 tuổi, Gioan gia nhập Đan viện Núi Sinai và trở thành môn đệ của Viện phụ Martirius. Năm 20 tuổi, ngài chọn đời sống ẩn tu trong một hang động. Tại đây, suốt 40 năm, ngài chuyên chăm học hỏi và suy niệm Kinh thánh, đồng thời toàn hiến cho đời sống cầu nguyện.

Trên những ngọn núi của Thiên Chúa

Các đan sĩ tại núi Sinai sau đó đã xin ngài đảm nhận trách nhiệm hướng dẫn đan viện, và như thế, Gioan trở lại với đời sống cộng đoàn. Trong cương vị này, ngài tỏ ra có một sự khôn ngoan sâu sắc về các vấn đề đức tin, đến nỗi danh tiếng của ngài lan rộng vượt ra ngoài bức tường đan viện, thậm chí đến tận Rôma. Trong một bức thư, Đức Giáo hoàng Grêgôriô Cả đã xin phó thác mình cho lời cầu nguyện của Thánh Gioan Climacus và sự trợ giúp cho các đan sĩ. Trong thời gian giữ vai trò đại diện của Đức Giáo hoàng tại Constantinople (khoảng những năm 579-585/586), Thánh Gioan Climacus đã duy trì những mối tương giao thân tình với nhiều đan sĩ Sinai và thường xuyên thư từ với họ. Vài năm sau đó, Gioan rời đan viện, ngài khao khát đời sống ẩn tu nên quyết định lui vào sống cô tịch. Ngài qua đời sau năm 650.

Chiếc thang lên Thiên đàng

Tác phẩm bằng tiếng Hy Lạp đã làm nên danh tiếng của ngài trong Kitô giáo là Klimax tou Paradeisou (Chiếc thang lên Thiên đàng), cũng là lý do khiến ngài được biết đến sau này với tên gọi là Gioan Climacus.

Trong tác phẩm này, ngài vạch ra con đường dẫn đến sự hoàn thiện Kitô giáo và sự kết hiệp với Thiên Chúa, hay nói khác là tình yêu trọn hảo. Ngài trình bày một hành trình gồm ba mươi bậc (tương ứng với ba mươi năm đời sống ẩn dật của Chúa Kitô), được cấu trúc thành ba giai đoạn.

Giai đoạn thứ nhất là đoạn tuyệt với thế gian và trở về với sự đơn sơ của Tin mừng, trở nên như trẻ nhỏ trong ý nghĩa thiêng liêng, với tâm hồn trong trắng, đời sống chay tịnh và khiết tịnh.

Giai đoạn thứ hai là cuộc chiến thiêng liêng chống lại các đam mê. Mỗi bậc thang được liên kết với một đam mê, ngài chỉ ra phương thế chữa trị và đề nghị nhân đức tương ứng. Tuy nhiên, ngài nhấn mạnh rằng các đam mê tự chúng không xấu; chúng chỉ trở nên xấu do việc sử dụng sai lạc của tự do con người. Ngài viết: “Nếu được thanh luyện, các đam mê sẽ mở ra cho con người con đường tiến về Thiên Chúa, với những năng lực được quy hướng nhờ khổ chế và ân sủng.”

Giai đoạn thứ ba của hành trình tiến về “Thiên đàng” là sự hoàn thiện Kitô giáo, được triển nở trong bảy bậc cuối cùng của chiếc thang, tức là những chặng cao nhất của đời sống thiêng liêng, mà người đạt tới sẽ cảm nghiệm được sự tĩnh lặng và bình an nội tâm. Trong bảy bậc này, ba bậc đầu là sự đơn sơ, khiêm nhường và phân định. Về sự phân định, thánh nhân nhấn mạnh: “Sau Thiên Chúa, chúng ta phải theo tiếng lương tâm của mình như sự hướng dẫn và quy luật cho mọi sự.”

Bậc cuối cùng của chiếc thang là sự tiết độ của tâm hồn, được nuôi dưỡng bởi các nhân đức: tin, cậy và mến. Đức mến còn được trình bày như éros (tình yêu nhân loại), nghĩa là sự kết hợp hôn nhân của linh hồn với Thiên Chúa, bởi vì sức mạnh của tình yêu con người có thể được quy hướng về Thiên Chúa, và kinh nghiệm mãnh liệt của nó có thể đưa linh hồn tiến tới tình yêu trọn hảo, còn hơn cả cuộc chiến khắc nghiệt chống lại các đam mê.

Ở những trang cuối của Chiếc thang lên Thiên đàng, Thánh Gioan Climacus viết: “Điều thứ nhất đối với tôi giống như một tia sáng, điều thứ hai như ánh sáng, và điều thứ ba như mặt trời.” Và ngài kết thúc bằng việc ca ngợi đức mến như “mẹ của bình an, nguồn mạch của khôn ngoan và cội rễ của sự bất tử và vinh quang… là tình trạng của các thiên thần và là sự thăng tiến của thế giới.”

Maria Hải Châu, SSS

Chuyển ngữ từ: vaticannews.va/fr