Ngày 22/01: Thánh Vinh Sơn - Phó tế, tử đạo

Ngày 22 tháng 1
THÁNH VINH SƠN PHÓ TẾ, TỬ ĐẠO

I. ĐÔI DÒNG LỊCH SỬ

Thánh Vinh Sơn sinh tại Huesca nước Tây Ban Nha. Từ nhỏ, thánh nhân đã theo giúp Thánh Giám mục Valêriô và được ngài dạy dỗ cho cả về giáo lý lẫn văn hóa. Lớn lên, ngài còn được Đức Giám mục phong chức phó tế để có thể làm việc đắc lực hơn.

Trong cuộc bách hại của Dacianô, Đức Giám mục Giáo phận Saragossa và vị phó tế của ngài bị bắt trước hết. Dacianô cho xiềng các ngài lại và tống các ngài vào ngục. Nhưng khi mở ngục ra, ông ta đã ngạc nhiên khi thấy các ngài vẫn còn tươi tỉnh mạnh khỏe. Sau khi dụ dỗ lẫn đe dọa đủ cách mà không lay chuyển nổi đức tin của vị Giám mục già nua với vị phó tế của ngài. Daciano liền phân cách hai người ra. Cuộc tra tấn dã man phó tế Vinh Sơn bắt đầu. Người ta căng ngài ra trên giường rồi thi nhau đánh đòn cho tới khi da thịt rách nát và máu phun ra lai láng. Dầu vậy thánh nhân vẫn tươi tỉnh, thỉnh thoảng còn khích lệ lý hình nữa. Tức giận, Dacianô truyền lấy móc sắt nung đỏ để xé thịt ngài. Chính bọn lý hình cũng phải rùng mình đối với hình phạt này. Cuối cùng, để cho tội nhân chết dần, ông truyền ném thánh nhân vào ngục tối đầy miểng chai bể. Dầu vậy thánh nhân vẫn sống. Tương truyền rằng: khi ngài bị bỏ vào ngục, thì ngục thất bỗng sáng trưng. Quân canh hoảng sợ chạy trốn, chỉ có viên cai ngục tò mò ở lại coi và được ơn đức tin. Thân xác đau đớn rã rời, nhưng từ trong ngục thất, ngài vẫn không ngớt hát ca vịnh chúc tụng Chúa.

Cuối cùng, bạn bè thánh nhân được phép tới thăm. Họ dọn cho ngài một cái giường nệm. Nhưng khi vừa đặt thánh nhân lên giường thì ngài tắt thở. Thánh nhân qua đời

Người ta kể rằng, hành hạ thánh nhân như thế mà mà Dacianô vẫn còn giận dữ. Ông muốn hành hạ cả thân xác đã chết của thánh nhân một lần nữa cho hả giận.

Trước hết, ông truyền vứt xác thánh nhân vào hoang địa cho chim trời xâu xé. Nhưng một con quạ khổng lồ đã đến canh xác không cho con vật nào tới gần. Cuối cùng Dacianô đã truyền cho thuộc hạ buộc xác thánh nhân và một tảng đá lớn rồi ném xác thánh nhân xuống biển để cho cá rỉa. Nhưng sóng biển lại đánh dạt túi đựng xác ngài vào bờ và tại nơi này người ta đã xây cất một thánh đường dâng kính thánh nhân.

2. BÀI HỌC: Sức mạnh của ơn Chúa

Trong bài giảng tôn vinh thánh Vinh Sơn, thánh Augustinô đã làm nổi bật ân sủng Đức Kitô đã ban cho thánh nhân, khi mời gọi ngài cùng chịu đau khổ với Người. Đó là một hồng ân. Vì thế ”Không ai có thể tin vào sức mạnh của mình khi chịu thử thách. Thật vậy, khi chúng ta chịu đau khổ cách can đảm, chính từ Thiên Chúa mà chúng ta được sự kiên nhẫn. Chính Người nói: Hãy vững tin, vì Ta đã thắng thế gian. Tại sao chúng ta kinh ngạc khi thánh Vinh Sơn chiến thắng trong Đấng đã thắng thế gian ?… Thân xác chịu đau khổ, Thần khí nói, và lời của Thần khí không những kết án sự vô tín, nhưng còn nâng đỡ sự bất lực” (Phụng vụ giờ Kinh).

Đây chúng ta hãy nghe bài tường thuật về những giờ cuối cùng trên cuộc đời của thánh nhân: “Trong khi bị tra vấn, thầy Vinh Sơn nhận thấy vị Giám mục tuổi tác ứng đáp không mạnh mẽ và rõ ràng đủ để giải bày lòng can trường và ý chí hiên ngang, vì ngài đã già nua lại ít khẩu khiếu, nên khi Đức Giám mục vừa ngừng lời, thầy Vinh Sơn thưa với Đức Giám mục:

- Thưa Đức Cha, nếu có thể con xin Đức Cha cho phép con đỡ lời Đức Cha.

 Đức Giám mục trả lời:

- Sao con lại nói vậy ? Khi ban quyền rao giảng Tin Mừng cho con, đồng thời cha cũng đã trao cho con tránh nhiệm bênh vực và tuyên xưng đức tin; con cứ việc trả lời thay cha.

Bấy giờ thầy phó tế Vinh Sơn dõng dạc đáp lại với viên Tỉnh trưởng:

- Ông cứ việc tra tấn, đánh đập, chúng tôi sẵn lòng chịu đựng hết vì lòng yêu mến Chúa chân thật. Ông đừng hòng dọa nạt hay dùng lời lẽ mà dụ dỗ thuyết phục được chúng tôi.

Câu trả lời đó như đổ thêm dầu vào lửa tức giận của ông. Ông tỉnh trưởng hầm hầm nổi giận và bắt đầu dùng kế ly gián. Đức Giám mục Valêriô được đem đi một nơi. Còn lại một mình Vinh Sơn ông khởi sự cuộc hành hạ dã man. Ông truyền căng xác Vinh Sơn trên giường, rồi cho các lý hình thi nhau đánh, đánh cho đến khi thân xác Vinh Sơn tơi bời, rách nát, từng miếng thịt văng ra, máu me chảy ra đầm đìa lai láng. Trong khi chịu đòn, Vinh Sơn vẫn tươi cười vui vẻ ; có khi còn dùng lời hài hước để nói khích ông Tỉnh trưởng nữa, làm Ông bực tức. Tức giận, ông truyền cho lý hình lấy những móc sắt nung đỏ để xé thịt thầy. Những tên lý hình tuy hung bạo cũng phải chùn tay, rùng mình không thể hăng hái làm công việc dã man đó. Cử chỉ đó càng làm ông phát cáu. Tỉnh trưởng Dacianô còn nghĩ ra nhiều kiểu tra tấn dã man khác, nhưng cực hình nào cũng không đánh đổ được lòng trung kiên sắt đá của Vinh Sơn.

Thấy lối tra tấn đó không đem lại kết quả, ông liền thay đổi chiến thuật hành hạ liên tiếp để cho nạn nhân chịu đau đớn và chết dần chết mòn. Ông hạ lệnh giam Vinh Sơn vào một phòng lát toàn bằng mảnh sành và thủy tinh. Nhưng trái với ý của con người hung ác đó, ngục thất giờ đây đã biến thành nơi hạnh phúc cho Vinh Sơn. Chính nơi đây đã xảy ra một phép lạ mà nhiều người được chứng kiến đã được ơn trở lại. Ngục thất tối om bỗng tràn ngập ánh sáng: Thiên thần Chúa hiện đến an ủi và chữa lành các thương tích của vị thánh tử đạo. Tâm hồn lâng lâng vui sướng, Ngài hát Thánh vịnh chúc tụng Thiên Chúa. Những lính canh ngục thấy sự lạ đó, hoảng sợ chạy trốn. Nhưng viên cai ngục bình tĩnh đứng lại quan sát. Nhờ đó ông đã được ơn soi sáng và trở lại theo đạo Công giáo.

Nghe tin ấy viên Tỉnh trưởng không khỏi ngạc nhiên. Một lần nữa ông lại thay đổi chiếc lược, đổi dữ làm lành và chiều chuộng Vinh Sơn, hy vọng thu phục được ngài. Ông tự nghĩ càng hành hung hay gia tăng cực hình càng bất lợi, vì như thế là làm gia tăng vinh quang cho Vinh Sơn. Nghĩ vậy, ông liền truyền dọn giường chiếu có chăn nệm đàng hoàng cho Vinh Sơn nằm. Nhưng khi vừa đặt ngài lên giường, thánh nhân bắt đầu nhắm mắt ngủ giấc ngàn thu: linh hồn vị tử đạo được trở về cùng Thiên Chúa.

Cái chết đem lại hạnh phúc cho vị thánh, thì càng gây thêm bực tức cho viên Tỉnh trưởng, vì ông không thắng được chí can trường, bất khuất của thánh Vinh Sơn. Ông nắm tay thề thốt:

-Ta không trị được tên này khi sống thì ta sẽ hành hạ hắn khi chết, cho hả giận.

Nói rồi ông truyền vứt xác thánh nhân vào hoang địa cho chim trời và thú rừng cấu xé . Nhưng nào ông có được thỏa mãn như lòng mong muốn. Một con quạ khổng lồ ở đâu bỗng bay đến làm nhiệm vụ canh gác. Hễ con vật nào định đến ăn xác ngài, quạ liền kêu oang oác hoặc tung cánh xông vào mổ túi bụi.

Tin đó lập tức cũng đến tai Dacianô, ông nổi giận. Nhưng rồi mắt ông bỗng sáng lên vì một thủ đoạn ông vừa thoáng nghĩ:

- Ừ phen này xem hắn có thoát được tay ta không ?

Ông truyền bỏ xác vị thánh vào một cái túi có bỏ thêm một hòn đá lớn, rồi cho quăng xuống biển. Ông nghĩ rằng xác chết đó nếu không chìm dưới đáy nước, thì cũng hóa thành miếng mồi ngon cho cá biển. Nhưng lạ thay! Sóng biển lại đánh dạt túi đó vào bờ và một giáo hữu đã tìm được xác ngài trên một bãi biển, nơi đó sau này người ta xây dựng một ngôi thánh đường nguy nga để kính nhớ thánh Vinh Sơn.

Giáo Hội mừng lễ thánh Vinh Sơn ngày 22 tháng giêng.

Lm. Giuse Đinh Tất Quý

22/1 – THÁNH VINCENT, PHÓ TẾ TỬ ĐẠO (+ 304)

Khi Chúa Giêsu trên đường lên Núi Sọ, Thánh sử Luca nói rằng Ngài đã hướng về thành thánh Giêrusalem. Chính lòng can đảm cứng như đá này là dấu chỉ đặc biệt của các vị tử đạo.

Hầu hết những gì chúng ta biết về vị thánh này là nhờ thi sĩ Prudentius. Vở kịch viết về ngài được thêu dệt bằng sự tưởng tượng của người sưu tập. Trong một bài giảng về Thánh Vincent, Thánh Augustinô đã nói tới vở kịch viết về việc tử đạo. Ít nhất chúng ta cũng biết chắc tên ngài, một phó tế, nơi ngài chết và an táng.

Theo tích truyện chúng ta có (và một số truyện về các vị tử đạo ban đầu, cách sùng đạo khác thường của ngài hẳn phải có nền tảng một cuộc sống rất anh dũng), Thánh Vincent được phong chức Phó tế bởi việc đặt tay của người bạn là Thánh Valerius Saragossa ở Tây Ban Nha. Các hoàng đế Rôma đã xuất bản các lệnh của ngài phản đối giới tu trì năm 303, và năm sau là lệnh phản đối người ngoại giáo. Thánh Vincent và ĐGM Valerius bị tù ở Valencia. Chịu đói khát và bị hành hạ nhưng các ngài vẫn không nao núng. Như chàng thanh niên trong lò lửa (sách Đa-ni-en, chương 3), họ vẫn vững mạnh trong đau khổ. ĐGM Valerius bị đi đày, thế là Dacian đổ cơn giận lên Vincent. Những đợt hành hạ dã man như thế chiến II bùng nổ, nhưng nỗ lực của Dacian không ăn thua. Và ngài lại tiếp tục bị hành hạ.

Cuối cùng Dacian thỏa hiệp: Vincent phải bỏ sách thánh vào lửa theo lệnh của hoàng đế. Ngài một mực từ chối. Thế là ngài bị đưa lên giàn nướng, tử tù Vincent vẫn anh dũng, những người hành hạ cũng “bó tay.” Thánh Vincent bị tống vào ngục dơ bẩn. Tại đây, ngài đã chuyển hóa được tên cai ngục. Dacian nổi giận lôi đình, bắt ngài phải chết. Các bạn đến thăm ngài, nhưng ngài đã yếu sức. Họ đặt ngài lên giường, và rồi ngài trút hơi thở cuối cùng.

22 Tháng Giêng
    Thánh Vinh Sơn ở Saragossa
    (c. 304)

   Khi Ðức Giêsu có ý định bắt đầu "hành trình" của Người đến sự chết, Thánh Sử Luca viết Người "quyết tâm" đi về Giêrusalem. Ðây là sự can đảm không lay chuyển đặc biệt của các vị tử đạo.

   Những gì chúng ta biết về Thánh Vinh Sơn là từ nhà thơ Prudentius. Các "hành vi" của thánh nhân đã được tự do tô điểm bởi trí tưởng tượng của người biên soạn. Nhưng Thánh Augustine, trong một bài giảng về Thánh Vinh Sơn, đã nói về sự tử đạo của ngài. Tối thiểu chúng ta được biết chắc chắn về tên của ngài, về chức vụ phó tế, về cái chết và nơi chôn cất ngài.

   Theo truyền thuyết (và cũng như các vị tử đạo tiên khởi, điều ngài được tán tụng phải xuất phát từ đời sống anh hùng của ngài), Thánh Vinh Sơn được phong chức phó tế bởi một người bạn của ngài là Thánh Giám Mục Valerius ở Saragossa Tây Ban Nha. Vào năm 303, các hoàng đế Rôma ban chỉ dụ chống đối hàng giáo sĩ, và chống đối giáo dân vào năm kế tiếp. Phó Tế Vinh Sơn và Ðức Giám Mục Valerius bị giam ở Valencia. Sự đói khổ và tra tấn không làm gì được các ngài.

   Ðức Valerius bị đi lưu đầy, và hoàng đế Dacian dồn mọi sự tức giận lên Phó Tế Vinh Sơn. Mọi hình thức tra tấn đều được sử dụng. Nhưng kết quả chỉ làm Dacian thêm rối trí. Chính ông ra lệnh đánh đập các lý hình vì sự thất bại của họ.

   Sau cùng ông đề nghị nếu Phó Tế Vinh Sơn giao nộp sách thánh để đốt theo như chỉ dụ của hoàng đế thì ông sẽ tha cho. Nhưng thánh nhân cương quyết không nhượng bộ. Sự tra tấn tiếp tục, nhưng dù nằm trên vỉ sắt được nung nóng, người tù nhân vẫn can đảm chịu đựng, đến nỗi chính lý hình cũng phải nản chí. Sau cùng Phó Tế Vinh Sơn bị ném vào một xà lim dơ bẩn -- ở đây ngài đã hoán cải người cai tù. Dacian tức điên người, nhưng lạ lùng thay, ông lại ra lệnh cho tù nhân được tĩnh dưỡng đôi chút.

   Các tín hữu đến thăm Phó Tế Vinh Sơn, nhưng ngài không còn thì giờ để nghỉ ngơi ở trần thế, khi họ đặt ngài lên chiếc giường êm ả thì ngài đã đi vào nơi an nghỉ đời đời.

    Lời Bàn

   Các vị tử đạo là gương mẫu anh hùng mà chỉ quyền năng Thiên Chúa mới có thể thực hiện được. Chúng ta biết sức người không thể chịu đựng nổi các tra tấn như Thánh Vinh Sơn mà vẫn trung tín với đức tin. Nếu chỉ cậy dựa vào sức con người thì quả thật không ai có thể trung tín với Thiên Chúa ngay cả khi không bị tra tấn hoặc bị đau khổ. Thiên Chúa không đến giải cứu chúng ta vào những giây phút cô đơn "đặc biệt". Ngài luôn luôn hỗ trợ người mạnh cũng như kẻ yếu.