50 câu hỏi về Đức Giêsu: 30. Thượng Hội Đồng Do Thái là gì?
50 CÂU HỎI VỀ ĐỨC GIÊSU
50 câu hỏi này xuất phát từ ý định của một nhóm chuyên gia thuộc Khoa Thần học của Đại học Navarra (các Giáo sư Juan Chapa, Francisco Varo và những người khác) đã biên soạn một số tài liệu được xuất bản trong cuốn “50 preguntas sobre Jesús” do nhà xuất bản Rialp Madrid.
30. Thượng Hội Đồng Do Thái là gì?
Thượng Hội Đồng Do Thái (Tòa Công Luận) là Tòa án Tối cao của luật Do Thái, có nhiệm vụ thi hành công lý bằng cách giải thích và áp dụng bộ luật Torah, cả truyền khẩu lẫn bản văn. Đồng thời, cơ quan này đại diện cho dân Do Thái trước nhà cầm quyền Rôma. Theo một truyền thống cổ xưa, Hội đồng gồm có 71 thành viên. Dựa trên quan niệm thời bấy giờ, con số này kế thừa vai trò của 70 kỳ mục từng giúp đỡ ông Môsê trong việc thực thi công lý, cùng với chính ông Môsê.
Tòa Công luận này phát triển bằng cách kết hợp các đại diện của giới quý tộc tư tế và các gia tộc danh giá nhất, có lẽ là trong thời kỳ Ba Tư, tức là từ thế kỷ V - IV TCN. Lần đầu tiên cơ quan này được nhắc đến là dưới triều đại vua Antiôkhô III xứ Syria (223-187 TCN), dù khi đó được gọi bằng tên gerousia (hội đồng kỳ mục). Dưới triều đại Hyrcanus II (63-40 TCN), hội đồng này được nhắc tới với tên gọi synedrion. Vào thời điểm đó, người chủ trì hội đồng là vị quân vương thuộc triều đại Hasmônê, đồng thời cũng là thượng tế.
Vào đầu triều đại của mình, Hêrôđê Đại đế đã ra lệnh xử tử phần lớn các thành viên của Thượng Hội đồng — cả thảy bốn mươi lăm người, theo sử gia Flavius Josephus (Do Thái Cổ đại 15,6) — vì Hội đồng này đã dám nhắc nhở ông về những giới hạn quyền lực mà ông phải tuân thủ. Ông thay thế họ bằng những nhân vật phục tùng quyền bính của mình. Trong suốt triều đại của ông, thời của Archelaus sau đó, Thượng Hội đồng Do Thái (Sinedrio) có rất ít vai trò quan trọng.
Vào thời các tổng trấn Rôma, kể cả dưới thời Phongxiô Philatô, Thượng Hội Đồng lại thi hành các chức năng xét xử trong những vụ án dân sự và hình sự, trong lãnh thổ thuộc Giuđêa. Trong thời kỳ này, mối quan hệ giữa cơ quan này với chính quyền Rôma diễn ra khá suôn sẻ, và mức độ tự trị tương đối mà họ được phép duy trì phù hợp với chính sách của chính quyền Rôma tại các vùng lãnh thổ bị chinh phục.
Tuy nhiên, điều có khả năng xảy ra nhất là vào thời ấy, potestas gladii — tức quyền tuyên án tử hình — được dành riêng cho vị tổng trấn Rôma (praefectus), người mà theo thông lệ bấy giờ, được hoàng đế trao cho những quyền tư pháp rộng rãi, và quyền này nằm trong số đó. Vì thế, Thượng Hội Đồng, tuy có thể giải quyết những vụ việc thuộc thẩm quyền của mình, nhưng không thể kết án tử hình bất cứ ai.
Do đó, cuộc họp của các thành viên Thượng Hội Đồng vào ban đêm để thẩm vấn Đức Giêsu chỉ là một cuộc điều tra sơ bộ, nhằm chuẩn bị sẵn sàng các cáo trạng để chống lại Ngài trong phiên tòa, vào sáng hôm sau, trước vị tổng trấn Rôma.
G. Võ Tá Hoàng
Chuyển ngữ từ 50 domande su Gesù
