Bài thơ "Lời nguyện ngày Tết" của Hồng Bính là một bản hòa âm nhẹ nhàng giữa đức tin tôn giáo và tình yêu nhân thế. Trong không khí rộn ràng của những ngày đầu xuân, thay vì chỉ cầu xin những lợi lạc cho bản thân, tác giả lại chọn cách trải lòng mình qua những lời nguyện cầu đầy vị tha và bao dung.
Dưới đây là phần bình luận chi tiết về tác phẩm này:
1. Khát vọng trút bỏ muộn phiền (Khổ 1) Mở đầu bài thơ là tiếng gọi "Chúa ơi" đầy thân thương và gần gũi. Tác giả không che giấu những bộn bề của cuộc sống thực tại:
“Bao nhiêu chuyện nhỏ to / Bao khắc khoải dày vò”
Tết đến không chỉ có niềm vui, mà còn là lúc con người nhìn lại những lo toan, những vết thương lòng trong năm cũ. Hành động "dâng Ngài hết thảy" cho thấy một niềm tin tuyệt đối, một sự phó thác để tìm thấy sự bình an trong tâm hồn trước khi bước sang năm mới.
2. Tâm nguyện hóa thân vì cộng đồng (Khổ 2, 3, 4) Đây là phần cảm động nhất của bài thơ, nơi tác giả bày tỏ ước muốn được hóa thân thành những sự vật thiên nhiên để phục vụ con người:
Làm áng mây bay: Để "thổi bớt chữ sầu", giúp người nghèo bớt phần "tất bật". Tác giả thấu hiểu rằng đằng sau ánh đèn hoa lệ của ngày Tết, vẫn còn những mảnh đời lam lũ, lo toan cơm áo gạo tiền.
Làm giọt nắng: Để sưởi ấm cho "em thơ lê la ngồi phố chợ". Hình ảnh tương phản giữa cái lạnh lẽo của số phận và sự ấm áp của tình thương tạo nên một nốt trầm xao xuyến.
Làm ánh rạng: Để "hâm nóng" lòng người, làm sống lại tình yêu thương và sự nhiệt huyết vốn dễ bị nguội lạnh bởi sự vô cảm của đời thường.
Việc sử dụng các động từ như "thổi bớt", "sưởi ấm", "hâm nóng" cho thấy một tinh thần hành động tích cực, không chỉ cầu nguyện bằng lời mà còn muốn dấn thân bằng cả con tim.
3. Lời nguyện cho một thế giới hiệp hành (Khổ 5, 6) Khép lại bài thơ, tác giả hướng về một viễn cảnh rộng lớn hơn. Không còn là những cá nhân đơn lẻ, mà là cả "nhân gian", "nhân thế".
Hình ảnh "Suối tinh": Tượng trưng cho ân sủng tinh khôi, gột rửa những bụi bặm của trần gian.
Tinh thần "Hiệp hành": Đây là một từ khóa mang tính thời đại, nhấn mạnh sự đồng hành, cùng đi, cùng chia sẻ. Tác giả mong muốn một mùa xuân mà ở đó con người không chỉ sống cạnh nhau, mà còn sống với nhau và cho nhau trong tình yêu thương của Thiên Chúa.
Đánh giá chung Về nghệ thuật: Thể thơ 5 chữ ngắn gọn, nhịp điệu nhanh, dồn dập như nhịp tim chân thành. Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc nhưng giàu sức gợi cảm.
Về nội dung: Bài thơ vượt lên trên một lời cầu nguyện thông thường để trở thành một lời nhắc nhở về lòng trắc ẩn. Tết không chỉ là ăn ngon, mặc đẹp, mà Tết là để yêu thương và sẻ chia.
Thông điệp cốt lõi: Hạnh phúc đích thực của ngày Tết không nằm ở những gì ta nhận được, mà ở những gì ta có thể cho đi – dù đó chỉ là một "áng mây", một "giọt nắng" hay một lời nguyện chân thành.
Dưới đây là phần bình luận chi tiết về tác phẩm này:
1. Khát vọng trút bỏ muộn phiền (Khổ 1)
Mở đầu bài thơ là tiếng gọi "Chúa ơi" đầy thân thương và gần gũi. Tác giả không che giấu những bộn bề của cuộc sống thực tại:
“Bao nhiêu chuyện nhỏ to / Bao khắc khoải dày vò”
Tết đến không chỉ có niềm vui, mà còn là lúc con người nhìn lại những lo toan, những vết thương lòng trong năm cũ. Hành động "dâng Ngài hết thảy" cho thấy một niềm tin tuyệt đối, một sự phó thác để tìm thấy sự bình an trong tâm hồn trước khi bước sang năm mới.
2. Tâm nguyện hóa thân vì cộng đồng (Khổ 2, 3, 4)
Đây là phần cảm động nhất của bài thơ, nơi tác giả bày tỏ ước muốn được hóa thân thành những sự vật thiên nhiên để phục vụ con người:
Làm áng mây bay: Để "thổi bớt chữ sầu", giúp người nghèo bớt phần "tất bật". Tác giả thấu hiểu rằng đằng sau ánh đèn hoa lệ của ngày Tết, vẫn còn những mảnh đời lam lũ, lo toan cơm áo gạo tiền.
Làm giọt nắng: Để sưởi ấm cho "em thơ lê la ngồi phố chợ". Hình ảnh tương phản giữa cái lạnh lẽo của số phận và sự ấm áp của tình thương tạo nên một nốt trầm xao xuyến.
Làm ánh rạng: Để "hâm nóng" lòng người, làm sống lại tình yêu thương và sự nhiệt huyết vốn dễ bị nguội lạnh bởi sự vô cảm của đời thường.
Việc sử dụng các động từ như "thổi bớt", "sưởi ấm", "hâm nóng" cho thấy một tinh thần hành động tích cực, không chỉ cầu nguyện bằng lời mà còn muốn dấn thân bằng cả con tim.
3. Lời nguyện cho một thế giới hiệp hành (Khổ 5, 6)
Khép lại bài thơ, tác giả hướng về một viễn cảnh rộng lớn hơn. Không còn là những cá nhân đơn lẻ, mà là cả "nhân gian", "nhân thế".
Hình ảnh "Suối tinh": Tượng trưng cho ân sủng tinh khôi, gột rửa những bụi bặm của trần gian.
Tinh thần "Hiệp hành": Đây là một từ khóa mang tính thời đại, nhấn mạnh sự đồng hành, cùng đi, cùng chia sẻ. Tác giả mong muốn một mùa xuân mà ở đó con người không chỉ sống cạnh nhau, mà còn sống với nhau và cho nhau trong tình yêu thương của Thiên Chúa.
Đánh giá chung
Về nghệ thuật: Thể thơ 5 chữ ngắn gọn, nhịp điệu nhanh, dồn dập như nhịp tim chân thành. Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc nhưng giàu sức gợi cảm.
Về nội dung: Bài thơ vượt lên trên một lời cầu nguyện thông thường để trở thành một lời nhắc nhở về lòng trắc ẩn. Tết không chỉ là ăn ngon, mặc đẹp, mà Tết là để yêu thương và sẻ chia.
Thông điệp cốt lõi: Hạnh phúc đích thực của ngày Tết không nằm ở những gì ta nhận được, mà ở những gì ta có thể cho đi – dù đó chỉ là một "áng mây", một "giọt nắng" hay một lời nguyện chân thành.