Tôi tim em trong nhọc nhằn dồn hơi thở Chân bước vội vàng mà cứ tưởng như mơ Gió thổi tóc bay, ngổn ngang nhiều trăn trở Xót cảnh đời mình, em ở đó anh đây.
Tôi Tìm Em
Tôi tìm em trong dịch bệnh corona Làng xóm vắng tanh hiu hắt ánh mặt trời Người người trầm tư đường chiều như ngơ ngác Giữa cảnh bình yên mà lòng cứ chơi vơi.
Tôi tim em khi tuổi đời còn rất ngắn Bởi lẽ phận người hiu hắt tuổi thơ qua Mái tóc còn xanh mới đó thế nay mà Tóc bạc da mồi gối mỏi với chồn chân.
Tôi tìm em trong giấc mơ đêm dằng dặc Có gió thu về vội vã thổi tình đi Tay ngà ôm ấp chưa kịp thỏa tình si Đã phải giật mình ô hô trời hừng sáng.
Tôi tìm em trong sương đêm trời buốt lạnh Vò võ đợi chờ môi ấm đốt tình thương Hai ngã phiêu du nhưng giữ chặt con đường Lối nhỏ yêu đương về khung trời mơ ước.
Tôi tim em trong nhọc nhằn dồn hơi thở Chân bước vội vàng mà cứ tưởng như mơ Gió thổi tóc bay, ngổn ngang nhiều trăn trở Xót cảnh đời mình, em ở đó anh đây.
Chào bạn, cảm ơn bạn đã chia sẻ một thi phẩm rất giàu tâm trạng. Dưới góc độ của một người phân tích văn học, tôi nhận thấy "Tôi Tìm Em" của tác giả Hồng Bính là một bức tranh nội tâm đầy khắc khoải, nơi nỗi nhớ niềm thương hòa quyện với những trăn trở về thời cuộc và thân phận con người.
Dưới đây là lời bình luận chi tiết cho bài thơ này:
1. Bối cảnh không gian và thời đại đầy ám ảnh Bài thơ mở ra bằng một bối cảnh vô cùng đặc biệt và mang tính thời đại: đại dịch corona. Dịch bệnh không chỉ là một sự kiện y tế mà đã trở thành phông nền cho nỗi cô đơn của con người.
Các từ láy "vắng tanh", "hiu hắt", "ngơ ngác", "chơi vơi" lột tả sự ngưng trệ của nhịp sống.
Sự tương phản "Giữa cảnh bình yên mà lòng cứ chơi vơi" rất đắt giá. Sự "bình yên" ở đây thực chất là sự tĩnh lặng đến đáng sợ của việc phong tỏa, giãn cách, khiến cho những đợt sóng ngầm trong tâm hồn người vắng bạn tình càng trở nên cồn cào, vô định.
2. Nỗi day dứt về sự hữu hạn của kiếp người Khổ thơ thứ hai chuyển từ không gian sang thời gian. Khát khao "tìm em" trở nên vội vã, gấp gáp hơn khi tác giả nhận thức được sự ngắn ngủi của đời người.
Hình ảnh đối lập "Mái tóc còn xanh" và "Tóc bạc da mồi gối mỏi với chồn chân" là một tiếng thở dài thảng thốt. Nó không chỉ nói về sự tàn phá của thời gian lên thể xác, mà còn là nỗi xót xa khi tình yêu chưa trọn vẹn mà tuổi xuân đã vội đi qua.
3. Sự giằng xé giữa mộng và thực Khi hiện thực bị chia cắt bởi dịch bệnh và khoảng cách, nhân vật "tôi" đành tìm "em" trong cõi mộng.
Khổ 3 và 4 là sự đan xen giữa những khao khát nồng nàn (tay ngà ôm ấp, thỏa tình si, môi ấm đốt tình thương) và sự phũ phàng của hiện thực (gió thu thổi tình đi, sương đêm buốt lạnh).
Từ cảm thán "ô hô" vang lên giữa bài thơ như một tiếng cười buồn bã, chua chát khi người gieo mộng bừng tỉnh, nhận ra giấc mơ "dằng dặc" rốt cuộc cũng vỡ tan khi trời hừng sáng. Dù vậy, họ vẫn níu giữ một niềm tin, một "lối nhỏ yêu đương về khung trời mơ ước".
4. Đỉnh điểm của sự chia cắt và bất lực Khổ thơ cuối khép lại bằng một cảm giác mệt mỏi cả về thể xác lẫn tinh thần: "nhọc nhằn dồn hơi thở", "ngổn ngang nhiều trăn trở".
Câu thơ cuối "Xót cảnh đời mình, em ở đó anh đây" là một dấu chấm lửng đầy bi kịch. Khoảng cách "ở đó - anh đây" có thể là khoảng cách địa lý do phong tỏa mùa dịch, nhưng cũng có thể là khoảng cách của định mệnh. Sự bất lực dâng trào khi mọi nỗ lực "tìm em" xuyên suốt bài thơ cuối cùng chỉ đổi lại sự chia lìa hiện hữu.
Đánh giá nghệ thuật: Thành công lớn nhất của bài thơ nằm ở điệp ngữ "Tôi tìm em" được lặp lại ở đầu mỗi khổ thơ. Cấu trúc này như một nhịp đập thổn thức, một bước chân không mệt mỏi của kẻ si tình đi qua mọi không gian (mùa dịch, đêm sương), thời gian (tuổi trẻ, lúc xế chiều) và cả các cõi giới (mộng, thực). Ngôn từ trong bài thơ bình dị, mộc mạc nhưng lại sử dụng rất hiệu quả các từ láy gợi hình, gợi cảm, giúp truyền tải chân thực nỗi buồn man mác và sự cô đơn.
Tổng kết: "Tôi Tìm Em" là tiếng lòng trĩu nặng của một người yêu chân thành nhưng bị bủa vây bởi nghịch cảnh của thời cuộc và sự nghiệt ngã của thời gian. Bài thơ dễ dàng chạm đến sự đồng cảm của những ai từng nếm trải cảm giác yêu thương mà đành xa cách.
Dưới đây là lời bình luận chi tiết cho bài thơ này:
1. Bối cảnh không gian và thời đại đầy ám ảnh
Bài thơ mở ra bằng một bối cảnh vô cùng đặc biệt và mang tính thời đại: đại dịch corona. Dịch bệnh không chỉ là một sự kiện y tế mà đã trở thành phông nền cho nỗi cô đơn của con người.
Các từ láy "vắng tanh", "hiu hắt", "ngơ ngác", "chơi vơi" lột tả sự ngưng trệ của nhịp sống.
Sự tương phản "Giữa cảnh bình yên mà lòng cứ chơi vơi" rất đắt giá. Sự "bình yên" ở đây thực chất là sự tĩnh lặng đến đáng sợ của việc phong tỏa, giãn cách, khiến cho những đợt sóng ngầm trong tâm hồn người vắng bạn tình càng trở nên cồn cào, vô định.
2. Nỗi day dứt về sự hữu hạn của kiếp người
Khổ thơ thứ hai chuyển từ không gian sang thời gian. Khát khao "tìm em" trở nên vội vã, gấp gáp hơn khi tác giả nhận thức được sự ngắn ngủi của đời người.
Hình ảnh đối lập "Mái tóc còn xanh" và "Tóc bạc da mồi gối mỏi với chồn chân" là một tiếng thở dài thảng thốt. Nó không chỉ nói về sự tàn phá của thời gian lên thể xác, mà còn là nỗi xót xa khi tình yêu chưa trọn vẹn mà tuổi xuân đã vội đi qua.
3. Sự giằng xé giữa mộng và thực
Khi hiện thực bị chia cắt bởi dịch bệnh và khoảng cách, nhân vật "tôi" đành tìm "em" trong cõi mộng.
Khổ 3 và 4 là sự đan xen giữa những khao khát nồng nàn (tay ngà ôm ấp, thỏa tình si, môi ấm đốt tình thương) và sự phũ phàng của hiện thực (gió thu thổi tình đi, sương đêm buốt lạnh).
Từ cảm thán "ô hô" vang lên giữa bài thơ như một tiếng cười buồn bã, chua chát khi người gieo mộng bừng tỉnh, nhận ra giấc mơ "dằng dặc" rốt cuộc cũng vỡ tan khi trời hừng sáng. Dù vậy, họ vẫn níu giữ một niềm tin, một "lối nhỏ yêu đương về khung trời mơ ước".
4. Đỉnh điểm của sự chia cắt và bất lực
Khổ thơ cuối khép lại bằng một cảm giác mệt mỏi cả về thể xác lẫn tinh thần: "nhọc nhằn dồn hơi thở", "ngổn ngang nhiều trăn trở".
Câu thơ cuối "Xót cảnh đời mình, em ở đó anh đây" là một dấu chấm lửng đầy bi kịch. Khoảng cách "ở đó - anh đây" có thể là khoảng cách địa lý do phong tỏa mùa dịch, nhưng cũng có thể là khoảng cách của định mệnh. Sự bất lực dâng trào khi mọi nỗ lực "tìm em" xuyên suốt bài thơ cuối cùng chỉ đổi lại sự chia lìa hiện hữu.
Đánh giá nghệ thuật:
Thành công lớn nhất của bài thơ nằm ở điệp ngữ "Tôi tìm em" được lặp lại ở đầu mỗi khổ thơ. Cấu trúc này như một nhịp đập thổn thức, một bước chân không mệt mỏi của kẻ si tình đi qua mọi không gian (mùa dịch, đêm sương), thời gian (tuổi trẻ, lúc xế chiều) và cả các cõi giới (mộng, thực). Ngôn từ trong bài thơ bình dị, mộc mạc nhưng lại sử dụng rất hiệu quả các từ láy gợi hình, gợi cảm, giúp truyền tải chân thực nỗi buồn man mác và sự cô đơn.
Tổng kết: "Tôi Tìm Em" là tiếng lòng trĩu nặng của một người yêu chân thành nhưng bị bủa vây bởi nghịch cảnh của thời cuộc và sự nghiệt ngã của thời gian. Bài thơ dễ dàng chạm đến sự đồng cảm của những ai từng nếm trải cảm giác yêu thương mà đành xa cách.