Xuân mơ
Đêm khuya nằm đếm giọt mưa
Thì ra khúc nhạc giao mùa vừa sang
Phôi pha nhỏ giọt đông tàn
Như lời từ giã lệ sa khẽ khàng .
Nghiêng nghiêng nhớ bóng điện vàng
Hai người khách lạ nhẹ nhàng sánh vai
Phố đông mà ngỡ thiên thai
Bên nhau như ngỡ lạc vào cõi tiên.
Nghe từ ghế đá công viên
Không gian rộn tiếng yêu em thật nhiều
Say tình cây ngã liêu xiêu
Xuyên qua bóng tối, mỹ miều áng xuân.
Sáng ngời hy vọng mênh mang
Từ trong ánh mắt ngỡ ngàng nhìn nhau
Mơ về viễn cảnh ngày sau
Xuân về kết nụ một màu yêu thương.
Dẫu dù ướt đẫm giọt sương
Hoa tình vẫn nở tỏa hương dạt dào.
Dịu dàng lóng lánh trên cao
Bao nhiêu sao sáng là bao chữ tình.
Em về xuân đẹp lung linh
Cành mai trước ngõ rung rinh đón mừng
Yêu em yêu quá vô chừng
Dù xuân sẽ hết mình đừng xa nhau.
Hồng Bính
Đây là một bài thơ giàu cảm xúc, sử dụng thể thơ lục bát truyền thống để diễn tả sự chuyển mình của đất trời hòa quyện với sự thăng hoa của tình yêu đôi lứa. Dưới đây là những góc nhìn bình luận về tác phẩm này:
1. Khúc nhạc giao mùa và sự chuyển mình của tâm trạng
Bài thơ mở đầu bằng một không gian tĩnh lặng: "Đêm khuya nằm đếm giọt mưa". Hành động "đếm" gợi lên sự cảm nhận tinh tế, chậm rãi. Tác giả đã nhân hóa cơn mưa thành "khúc nhạc giao mùa", biến khoảnh khắc kết thúc mùa đông vốn lạnh lẽo trở nên đầy thi vị.
Hình ảnh "đông tàn": Được ví như một "lời từ giã" với những giọt lệ khẽ khàng. Cách dùng từ này rất hay, nó không gợi sự bi lụy mà là sự buông bỏ nhẹ nhàng để nhường chỗ cho cái mới.
2. Không gian "Thiên thai" giữa lòng phố thị
Khi mùa xuân sang, thế giới quan của nhân vật trữ tình thay đổi hoàn toàn. Tình yêu làm thay đổi nhãn quan của con người về thực tại:
Phố đồng hóa cõi tiên: Sự xuất hiện của "hai người khách lạ" (có lẽ là đôi lứa mới chớm yêu) đã biến con phố đông đúc thành "thiên thai", thành "cõi tiên".
Sự cộng hưởng của vạn vật: Không chỉ con người say, mà cả "cây ngã liêu xiêu" vì say tình. Đây là một hình ảnh nhân hóa rất lãng mạn, cho thấy tình yêu có sức lan tỏa làm nghiêng ngả cả không gian.
3. Ánh sáng của Hy vọng và Tương lai
Điểm sáng của bài thơ nằm ở những khổ giữa, nơi tác giả tập trung vào đôi mắt và niềm tin:
"Sáng ngời hy vọng mênh mang / Từ trong ánh mắt ngỡ ngàng nhìn nhau"
Cái nhìn "ngỡ ngàng" ấy chính là sự kỳ diệu của tình yêu ở giai đoạn đẹp nhất. Tác giả không chỉ dừng lại ở cảm xúc nhất thời mà còn "mơ về viễn cảnh ngày sau", thể hiện một tình yêu có trách nhiệm và khát khao gắn kết bền vững ("kết nụ một màu yêu thương").
4. Hình tượng "Hoa tình" và "Sao sáng"
Tác giả sử dụng những hình ảnh ẩn dụ rất đẹp để ca ngợi sức mạnh của tình yêu:
Hoa tình trong sương: Dẫu đời thực có lạnh lẽo (ướt đẫm giọt sương), nhưng "hoa tình" vẫn nở và tỏa hương. Nó khẳng định sức sống mãnh liệt của tình cảm chân thành.
Bầu trời chữ tình: Cách ví von "Bao nhiêu sao sáng là bao chữ tình" mở rộng biên độ của tình yêu ra ngoài vũ trụ, làm cho cảm xúc trở nên kỳ vĩ và lung linh hơn.
5. Lời kết: Ước nguyện về sự vĩnh cửu
Khổ thơ cuối đưa người đọc trở về với thực tại tràn ngập sắc xuân với hình ảnh "cành mai trước ngõ". Tuy nhiên, câu kết mới là điểm nhấn quan trọng nhất:
"Dù xuân sẽ hết mình đừng xa nhau."
Mùa xuân của đất trời là hữu hạn, có đến có đi theo quy luật thời gian. Nhưng "mùa xuân tình yêu" trong lòng người thì tác giả mong muốn nó là vô hạn. Lời nhắn nhủ "mình đừng xa nhau" vừa chân thành, vừa thiết tha, biến bài thơ từ một bức tranh phong cảnh thành một lời thề nguyền gắn bó.
Tổng kết
"Xuân mơ" là một bài thơ nhẹ nhàng, trong sáng và tràn đầy lạc quan. Với ngôn ngữ giản dị nhưng giàu hình ảnh, Hồng Bính đã vẽ nên một bức tranh xuân không chỉ có hoa mai, có mưa chuyển mùa mà còn có cả một "mùa xuân trong lòng người". Bài thơ gieo vào lòng người đọc niềm tin rằng: Khi có tình yêu, bóng tối sẽ bị xuyên qua và thực tại sẽ hóa thành cõi tiên.